EN SCHUIJVEN, TE ROME. 75 



aanbevolcn, dan volgt noodwendig , dat ook het 

 tusfchen geplaatfte artikel, over de vrijheid om zijne 

 gcdachten te openbaren door de drukpers , als het 

 eigeiiaardigst middel om verlichting te verfpreiden , 

 hier voorkomt als een even belangrijk voorwerp 

 van 's Konings zorgen. Oiiderwijs is zonder goede 

 boeken niet denkbaar. Zal de Koning het open- 

 baar onderwijs handhaven, zal hij de opvoeding der 

 armen behartigen , zal hij de godsdienst beveiligen ^ 

 dan behoort hij ook het eigenaardigfle middel te 

 handhaven , dat hiertoe ftrekt : het vrije uitgeven 

 van gefchriften uit alle mogelijke deelen van weten- 

 Ichap, kunst en letteren, hoe ook de vorm en 

 inhoud moge wezen. Dan dit grondwettig middel 

 zou gewelc^ig kimnen belemmerd worden. Vraagt 

 U. H. Geb. hoe ik dit meen? — Heeft niet 

 de Geestelijkheid altijd geeischt, dat boeken over 

 godsdienftige onderwerpen vooraf kerkelijk zoiiden 

 goedgekeurd worden? Nu waarborgt de grondwet 

 de onbepaalde vrijheid, en wierd ooit eenige kopij.^ 

 wat ook de inhoud mochte zijn, van de pers opge- 

 haald, de fchrijver zou tegen den Koning zelven 

 kunnen (taande houden, dat zijn recht beleedigd, 

 en de grondwet in hem gefchonden was ; want 

 um de pers als middel tot openbaarmaking zijner 

 gedachten te bezigen, daartoe heeft niemand, wie 

 hij ook zij, eenig verlof noodig. Dit is de dene 

 zijde van de wet. De keerzijde is deze : zoodra het 

 gefchrift in het licht is, dan eindigt het recht des 

 Ichrijvers op zijne geopenbaarde gedachten; en -het 



recht 



