VADERLANDSCHE OESCHIEDE NIS , ENZ. 319 



met den ftaat van onze maatfchappelijke verlichting 

 en befchaving, en dat wij dus de eer en de kracht 

 van den troon niet beter kunnen fchragen , het ge- 

 liik en den bloei der maatfchappij niet werkdadiger 

 kunnen bevorderen , dan wanneer wi} die beginfelen 

 getrouw en in gemoede naleven ; de gelchiedenis 

 kan ieder, die geroepen is de belangen van den vStaat 

 te behartigen , 00k voorlichten in het zoeken van de 

 middelen , hoe men onze fchoone ftaatsinftellingen , 

 tot handhaving van waardigheid en onafliankelijkheid 

 tiaar buiten, en tot bevordering van inwendige rust 

 en welvaart, heeft aan te wenden. — Die lesfen 

 heeft de gefchiedenis veil voor het volk niet alleen, 

 maar vooral ook voor vorsten en regenten; want 

 teregt heeft voltaire haar het hock der vorsten en 

 regenten bij uitnemendheid genoemd. Met het be- 

 ftuur van den Staat belast, is de kennis van het 

 volk , dat aan hunne zorgen is toevertrouwd , en 

 van deszelfs gefchiedenis en lotgevallen , voor hen 

 een onmisbaar vereischte. Welk vader zoekt zich 

 geene grondige kennis te verwerven van den inborst, 

 van de neigingen, van de behoeften zyner kinderen; 

 hoe veel vreugde , welke voldoening kan hij zich 

 door een verftandig gebruik dier kennis verzekeren; 

 hoe veel ongegronde zorgen , hoe veel al te billijk 

 verdriet ziet hij uit haar gemis ontftaan ! Welk land- 

 bouvver mag zich vleijen, eenmaal de vruchten van 

 zijneH' arbeid te zullen fraaken , zoo hij den grond 

 niet kent, waaraan hij het zaad heeft toevertrouwd? 

 Welk ftuurman zal de kostbare lading in veilige 

 haven kunnen brengen, zoo hij vreemd' is op de 



wa- 



