312 OVER DE TOEPASSING DER 



De oorzaken van onze voormalige grootheid vvaren 



geenzins in de volmaaktheid van onze ftaatsinrigting; 



zij waren in den ftaat der maatfchappij , in den geest 



des volks gelegen. Zij waren gelegen in de wijs- 



heid en onbekrompenheid der regenten , die , met 



vervvonderliik doorzigt, de bevordering der natio* 



nale welvaart als het eenig en aanhoudend doel 



van alle liunne handelingen befchouwden. Maar de 



inrigiing van het ftaatsgebouw was onvolmaakt, 



zoo onvolmaakt en duister , dat men er zich 



met de grootfte moeite eenig helder denkbeeld 



van vormen kan, en dat zelfs de fdierpzinnigfte va- 



derlandfche ftaatkundigen over derzelver gewigtigfte 



beginfelen deeds verdeeld zijn gebleven. Het 



grootlle gebrek , dat, mijns inziens , het ftaatsgeftel 



kan aanldeven, onbepaaldheid namelyk en onzeker- 



heid van den zetel der oppermagt , heerschten er in 



ruimen zin. Vandaar die aanhoudende (Irijd tusfchen 



het aristocratisch beginfel aan de eene zijde , en het 



monarchaal en democratisch beginfel, vereenigd, aan 



de andere zijde ; vandaar dat beurtelings de ftaats- of 



de ftadhouderlijke partijheeft bovengedreven ; vandaar 



de lange tijdvakken van ftadhouderlooze of enkelde 



ftaatsregering, die wij in onze vaderlandfche gefchie- 



denis aantrefFen. Ja men mag met vertroiiwen ver- 



zekeren, dat de inrigting van ons oiide gemeene- 



best zelve in zich de kiem droeg der tweedragt , 



waaraan ons vaderland zoo gedurig ten prooi is ge* 



weest, en dat daarin vooral de aanleiding meet ge- 



zocht worden tot die noodlottige verdeeldheden , 



waarvan de meesten uwer de biitcrc gevolgen heb- 



ben bele.efd. 



Be- 



