O R A T I O. 15 



Hie autem perspicimus rerum humanarum imbecillitatem varietatemque 

 forfunae. Quid enitn est in rerum natura, quod non aliquando summum 

 gloriae fastigium attingat ; sunt eniru limites , ultra quos progredi nemini 

 licuit. 



Exterae natioaes prosperitatem , gloriam , auctoritatem , omnium denique 

 rerum affluentiam Batavorum videntes, earundem artium studio inflamma-: 

 bantur. 



Initio hae nationes quidem illarum artium erant rudes , deinde rero 



exercitatiores , et ex illo tempore , sensim, nostrarum minuerunt artium gloriam; 



,Haec non fugiebant Ordines, qui eo tempore bis regionibus praeerant, 



quamquam dubito, an remedia, quibus isti malo succuirere vellent, fuerint 



aptissima. 



Credebant , neque injuria , bonam mercem semper invenire emptorem. 

 Hanc ob causam leges, quas collegia opificum statuerant, magis magis- 

 que observari cupiebant , casque tuebantur. 



Optima erat Ordinum voluiitas. Quis enim dubitet? Sed mini videntur 

 paullo longius quam natura vellet, processisse. Hisce enim ipsis legibus 

 fabricatorum diligentiae frena fuisse injecta, impeditamque eorum industriam, 

 nemo inficias ibit. 



Non A. H. is ego sum , qui ilforum virorum qui Reipublicae 'illis tempori- 

 bus praeerant aut gravitatem aut fidem accusem: sed neque istorum tem- 

 porum gloriaeque Majorum tarn pertinaces sumus admiratores , ut probemus 

 etiam leges parum ratione fultas. 



Oeconomia politica , Jurisprudentiae discipula docet , nihil ab industria 

 magis esse alienum , quam leges, quae industriam intra certos eosque an- 

 gustos fines coerceant. 



Hanc opificiorurn deflorescentium conditionem , qua de re frequentes ejus 

 temporis exstant quaerelae, quaeque nocebat agriculturae , dolebant cives, 

 dolebant statum minus florentem illarum civitatum , quibus artes olim erant 

 ornamento. Sed in late patent! mercatura quaerebant et inveniebant aliquod 

 solatium. Ex eo enim tempore certum est crevisse adhuc commercia. 

 Itaque post paucos annos , timide hoc dico , sed tamen est dicendum , in- 

 veteraverat jam opinio, sed falso recepta praejudicio , artes et agriculturam 

 minoris esse momenti , ubi adesset rnercatura. 



Hanc 



