!8 G. W T T E W A A L L 



negem. In hac vero causa nihil video quod laboremus, quid enim est quod 

 animum nostrum aut frangerct aut debilitaret? Primum, ilia ipsa toties 

 laudata mercatura , posterioribus reipublicae temporibus , de quibus jam 

 loquimur, majoris momenti videbatur, quam re vera erat. Ut enim supra 

 dixi , eramus vectores alicnarum mercium , incertamque adeo faciebamns 

 mercaturam , cum Britannorum itaque et pristina nostra ilia mercatura non 

 comparandam. Deinde , nonne Providcntia divina , quae totum administrat 

 mundum , unicuique Nationi alia atque alia industriae dedit subsidia et fa- 

 eultates? An crederemus itaque solam nostram patriam hisce adjumentis 

 fore destitutam? Minime vero. Nam ut prioribus Reipublicae temporibus 

 nostra spes in mercatura fuit posita, sic, mea quidem sententia, nunc 

 eadem spes in agricultura inprimis erit ponenda. 



Olim ante omnes mercatura excellebamus , hodie ceteris praestamus agri- 

 cultura. 



Si oculos conjiciamus tantum in eas Reipublicae partes, quae in septen- 

 trionem vergunt, nulla mihi videtur natio, quae usque ad hunc diem agri- 

 culturae gloria inclaruit, cui, quamquam oceani accolae, et coeli mitiom 

 expertcs , in hoc genere non simus pares. 



Si vero ct meridionales hujus regni cernamus partes , omnes exterae nafio- 

 nes nos, ut antea in artibus et mercatura, jam in agricultura facile prin- 

 cipes aguoscunt. 



Quid dicam de artibus ? aut quid earum enumerem multitudinem ? Gan- 

 davum et Harlemum ostenderunt* quid rursum possimus. Plus quam 

 mille incolue quinque millia variarum rerum manu factarum Harlemi ci- 

 vium et peregrinorum admirationi exposucre. 



De piscatione et mercatura , quamquam Kodic illam non habeant ampli- 

 tudinem , quam ante hos triginta annos , carum tamen adhuc curam geri- 

 mus , neque iis omnino caremus , neque nos arcet loci situs. Mercatura 

 praeterea opificiis et agricultura nitens poterit aliquando esse , ut cam op- 

 tamus, activa. 



Hue accedit incolarum numerus , qui antea; erat vicies ccntcna millia, ho- 

 die sexagies centena millia , quorum sexta tantum pars nostra nondum utun- 

 tur lingua. 



Ingratum csset hoc loco praetcrire libertatem qua gaudemus , pro qua 



ma. 



