6s. V. J. DE S A. INT -MOULIN, 



. V. De gazosd illuminalione e carlonibus parandd. 



Quod autem maximain meretur attentionem , gazoza ilia est illuminatio pro pla- 

 tcis atque domibus , c destillatione carbonum acquircnda. Ex his enim deslillatio- 

 jaeiu subcuntibus raagna gazis hydrogenii carbonati erumpit copia , quod flammam 

 lucentem admodum combustioiie secum trahit ; imo et e carbonio iu retortd relicto , 

 diim aqu;\ illud adspersum, iu apparatu idoneo calori exponatur, gaza protruduntur. 

 Exp. Dobereiner, qui multa in. lignorum carbones experimeuta suscepit, refert 

 hujus carbouis unciam, et sescunciam aquae tantatn gazis evolvere copiaiu, quanta 

 conclave quoddam per totum, byemaJem vesperum illuminari potcst ( 1 ). Illumi- 

 natio igitur gazoza parvo quidem pretio conflari potest ex ipsis patriae nostrae di- 

 vitiis ; cumque ex anthracibus e longinquo adductis magnisque sumptibus emplic 

 praeparata illuminatio , nimirum majori stet pretio quam si solito modo oleum in 

 lampadibus comburerelur , lignei carbones ipsis omniuo sunt praeferendi ; quod 

 etiaui fieri non dubitarem, si non verum esset dictum, homines proxima semper 

 pernere, et louginquis ia oris quaerere, (juamvis indigena longe meliora slot.'* 



. VI. Gummi et saccharum* 



Nullum ferme latet qnamdam gummi et sacchari speciem confici posse ex omni 

 matcric lignosa ope acidi sulphuric!, llac re quidem utilissima ductus , sequeutia 

 uscepi experimenta quibus exitus, quern o player am , condgit. 



Tribus acidi sulphurici concentrati libris in mortario yitreo sensim humectavi 

 duas materiei lignosae libras siccatas minutatimque concisas ; tritus ope post qua-, 

 drantem liorae , substantia tenax , mucilaginosa, leviter colorata , et aqua solubilis, 

 orta est. Haec dissolutio aquosa in binas portiones divisa fuit ; quarum altera per 

 duodecim horas sub frequenti agitatione ebullitioni commissa est ; nee multo post 

 ilia materies gummosa in saccharum amylaceo saccharo analogum conversa est. 



Quoad gummi nunc obtinendum, alteram dissolutionem aquosam , acidum sulpha- 

 ricum aufcrendi gratia , carbonate calcis tractavi , acido dein oxalico qui calcem 

 praecipitavit , tandem alcohole qui potitus est acidis ; quo facto gummi disjunctum 

 est. Notatu quidem dignum, quod ratio gummi rationeia mateiiae lignosae adhibi- 

 Ue superaverit. 



. vn. 



f i ) J. W. DSIierclner, Neuestc Sioechiometriscbe Untersuchungen und Chemische Entdcckungen , Jen* 

 1816, ton;. I. pag. 84. 



