i6 W. A. VAN HENGEL 



rum inlcrpres, an lu, qui, omni tibi repugnantc loquendi usu, has in lite- 

 ras scnsum tuum importas? Sed ardorem animi me longms abripuisse 

 sentio , ut familiari scrmone utercr , ubi gravitas loci gravem sibi orationeni 

 postularet. I^noscite, precor, A. A. H.H.! milii hunc ardorem ignoscite! 

 Non vcstrum aliqucm compellavij sed hominem stio se sensu in vulgi cir- 

 culis eflcrentem : cujas vanitatem ac superbiam ante oculos vcstros expo- 

 nous, haud omnino male mcruisse mihi videor. 



Et sane Grammaticae Literarum Sacrarum intcrpretationis utilitas eventu 

 comprobata est. Novimus quidcm operam his Literis praestitam litem pe- 

 perisse inter homines, quae ut Poetae verbis utar, coeli axcm capite tan- 

 gcrct, terrain pcdibus calcarct. Neque ignoramus, illud intcrpretandi ne- 

 gotium tarn exiguae frugis habitam esse , ut inter raaximam scctatorum Christi 

 partem libertas ejus tolleretur; inter ceteras vero familias nihil tarn cereum 

 et ad omnia flexibile diceretur, quam Veteris Novique Testament! Scripta; 

 Sed quid tandem est, quod in rcprehensioncm incurrat? An illud forte, Li- 

 tcris Sacris inesse loca , quorum sensus ad liquidum non perduci possit ? Er- 

 go his Literis ignominiosum est, quod neminem unquam PLATONI aut 

 CICERONI vitio dedisse accepimus-? Aut harum interpretes inutiles sunt, 

 quoniam nonnulla in ancipiti relinquere coguntur ; qui aliis in disciplinis stu- 

 dia collocant, quamvis eandem imbecillitatis humanae sortem patiuntur, lau- 

 dibus insignibus mactandi ? Quod autum his libns objicitur , cos ad omnia 

 flexibiles esse , uni objiciendum est Grammaticae interpretationis negligentiae. 

 Atque^ex codem hoc fonte putidissimo, monente jam SCALIGERO, omnes 

 emanarunt de Christi disciplina agitatae discordiae et contcntiones. Hac 

 nempe veri duce turpiter desertd, omnia homines ad libidinem suam per- 

 vertere inceperunt. Nunc ehcu ! Quantum erroris , superstitionis , fraudis 

 ad sectatores Christi redundavit! Qui se mali contagionem, apposite ad 

 persuasionem dicendo, propagare non posse videbant, minis, verbcribus, 

 tormentis varii generis utebantur. Quin ad capitis etiam supplicium rapie- 

 bantur homines huic contagioni renitcntes. Atquc sic postremum omnis ja- 

 cuit Grammatica Literarum Sacrarum interpretatio : donee ei locum et hono- 

 rem suiim restituerent rerum Christianorum reformatores. Si autem utilita- 

 tis, quac huic interpretation! insit, documentam illustre capcre volumus; 

 ad speetaculum bonorum, quae a viris illis allata sunt, oculos altollamus! 



Re- 



