i4 W. A. VAN HENGEL 1 



vulgus illiteratum dcrivaretur ? Nonne viris insuper doctissimis , ad scien- 

 tiam rerum priscarum sibi comparandam , tantopere inservierunt , ut nemo 

 artem vel disciplinam profiler! posset, quin earum luce nonnihil proficeret? 

 Scurras non rogo ac nugatores , quorum vanitas , leporis ac festivitatis lau- 

 dem aucupans, ne sanctissima quidem cavillari veretur. Sed ad vos me 

 confero judices, A. A. H.H. ! qui me, ut gravissimam muneris mei causam 

 sustincrcm , hac in cathedra collocastis, vel frequcntia vestra adhuc ornastis.' 

 Et si quis forte vult , ut ab iis , qui fato defuncti sunt , sententia quoque 

 dicatur, viros inprimis excito immortales, qui, cum ad scripta Graecorum 

 et Romanorum illustranda omnes animi vires intenderent , diligentem tamen 

 horum librorum usum amplitudine sua baud indignum censuerunt: SCALI- 

 G-ERUM, inquam, CASAITBONUM, SALMASIUM, et quartum ilium TIBE- 

 R i u M HEMSTERIIUSIUM, quern ipsum , in magna hominum doctissimorum 

 celebritate PAULI Apostoli praeconem fuisse, quis ab omni tandem huma- 

 nitate tarn longe remotus est, ut ne vel fando audiverit? Jam vero, Gram- 

 matica harum Literarum interpretatio quasi ministra est, cujus larga manu 

 bonorum copia , in iis recondita , expromitur et dispertitur. Quam igitur si 

 quis adire recusat, niliil aliud ei superest, quam aut inopiam suam deplo- 

 rare ; aut nonnulla , quibus hanc occultet , cerebro male sano extundere; 



Non nemo fortasse hac interpretatione a nobis niliil ultra fieri posse pu- 

 tat , quam majores nostri fecerint : sed haec eadem ilia opinio superstitiosa 

 est , qud post Sacrorum instaurationem ad pigritiam et languorem reciderunt 

 animi. Nam uti nullum adhuc Literarum Sacrarum interpretem exstitisse 

 diximus , qui ab errore vacuus esset j sic variae concurrerunt causae , cur 

 majores, ceterum nunquam satis laudandi, posteritati multa et corrigenda 

 et absolvenda reliquerint. Vitam nempe egerunt , negotiis publicis occupa- 

 tissimam. Multis , quibus nos utimur, caruere libris, ad intcrpretationem 

 recte instituendam necessariis. Viam interpretandi quasi per nebulas sibi 

 parare debuerunt. Superstitionem quoque Romanam , quacum adoleve- 

 rant, tarn plane excutere non potuerunt , ut omnino omnes ejus absterge- 

 rentur sordes. His accessit communis hominum ad lapsum proclivitas. 

 Itaque tantum abest , ut hac interpretatione tempus unquam perdatur , ut 

 labor suscipiatur, dulcissimorum fructuum spem et exspectationem faciens. 

 Quaestionem quod attinet, num Grammatica Literarum Sacrarum in- 

 ter- 



