O R A T I O. 7 



Grammaticam alicujns scriptoris interpretationem esse , quae ad hanc eau- 

 dem normam ita dirigatur , ut ille nee plura dicens inducatur nee paucio- 

 ra, quam, secundum leges orationi positas, ipsius ferant verba. Quod 

 monentes , non Mathematicorum more loquimur , qui omnia tarn certo defi- 

 nire solent , ut contradictioni locus praeripiatur. Immo ingenue fatemur , 

 haud raro deprehendi orationem, cujus tanta aut ambiguitas sit aut obscurw 

 tas , ut ad earn amovendam nulla legum valeat observatio. Atque hinc 

 enatum est proverbium , verborum quemque suoram optimum esse inter- 

 pretem. Sed quis ideo omnia in interpretando fluxa et lubrica esse con- 

 tendat? Quis Grammaticae , quoniam nonnulla sunt, quae dirimere ne- 

 queat, laudem negaverit ostendendi, quomodo vulgo mentes hominum in- 

 telligendae et expouendae sint? Quis denique nobis non assentiri debet, 

 leges, quibus ilia adstringat interpretem, non virorum doctorum arbitrio 

 conditas, sed ex mentis humanae, semper et ubique sibi constantis, natu- 

 ra petitas esse ? 



Jam vero Litterarum Sacrarum, aeque atque omnium aliorum librorum , in- 

 terpretationem his Grammaticae legibus subjectam esse arbitramur. Neque 

 illae Veteris tantum, sed etiam Novi Testamenti interpretibus constitutae 

 sunt. Quod enim ait AUGTTSTINUS: haec scripta ab hominibus Grammati- 

 cae imperitis edita esse , audacius did apparet , simul atque ea inspiciuntur 

 et pervolvuntur. In Orientali autem colore, Graecae eorum orationi indi- 

 to, nihil aliud cernitur, quam antiquissimum dicendi genus, quod apud 

 populos ex Oriente in Europam profeclos paulatim obsolevitj ab iis vero, 

 qui ibi remanebant , una cum prisco sentiendi et vivendi more ad posteritatem 

 propagatum , et a Judaeis tandem ex patrio sermone in peregrines transla- 

 tum est. Et si vel haec partium diversarum concretio auribus mollioribus 

 ac delicatioribus fastidio estj non adeo tamen permixta et confusa sunt 

 omnia, ut, aut variarum linguarum proprietates agnosci nequeant, aut ho- 

 rum scriptorum interpretibus legum, quas observent, desiderium relinqua- 

 tur. Quid plura? Recentiore memoria viri docti Grammaticam librorum 

 Novi Testamenti condere aggressi sunt : quod opus , laudabiliter inceptum , 

 quant o magis ad porfectionem producitur , tanto certiorem viam eorum in- 

 terpretationi munitum iri confidimus. 



Quae cum ita sintj agite, A. A. , interpretis tanquam officinam mecum 



in- 



