6 W. A. v A N H E N G E L 



alicujus bene mcriti memoria recolcnda , exprcssam quondam hujus rei ima- 

 ginem proponcrem. Et nemo sane vestrum celeberritna ignorat nomina 

 ORIGENIS , THEODORETI, isiDORi Pelusiotcte , et jOANNis imprimis 

 Chrysostorni. Sed his omnibus tamen palmam eripuisse videtur THEO- 

 DORUS Mopsuestenus : cujus igitur scripta ex paucis tantum eorum e fra- 

 gmentis , in lucem editis , [vulgo eognita esse j- maximam vero partem in 

 Bibliothecarum umbris adhuc latere vel prorsus interiisse , summopere dolen- 

 dum est. In Ecclesia , quam voeant , Latina prae ceteris operae pretium fe- 

 rerunt HIERONYMUS, PELAGIUS, AUGUSTINUS, et qui hominum invidia 

 oblivioni fere traditus est, JULIANUS Eclanensis. Quid vero moror in 

 commemorandis et praedicandis , qui instaurationis Sacrorum tempora prae^ 

 cesserunt ? Quantum enim inter soils et stellarum splendorem interesse no- 

 vimusj tantuni ZWINGLIUS, LUTHERUS, CALVINUS, et viri principes 

 horum similes Litterarum Sacrarum interpretalione vetustioris aetatis ho- 

 mines antecelluerunt: ut, si quis utrosque eadem recensione compreheiH 

 dere ausit, manes eorum milii ex sepulchrorum monumentis indignabundi ! 

 prodituri videantur. Reccntiore autem memeria , postquam, etERXESTius 

 praeclara ilia ediderat scripta, quae hoc de loco jure meritoque laudavit 

 VOORSTIUS, ct alii viri doctissimi, turn ad Veteris, turn ad Novi Tes- 

 tamenti libros illustrandos diligentiam haud vulgarem adhibere inceperaht, 

 Litterarum Sacrarum interpretatia ex tenebris, in quas denuo inciderat^ 

 orepta, et ad lucem et nitorem - perducta est, quae his diebus gratulamur. 1 

 Sed hoc in negotio deinceps procedere, quid aliud, quaeso, est, quam 

 viam pcrscqui, qua. vir immortalis, HUGO GROTIUS, quid fere sine prae- 

 ceptorum ope ingcnium praestare posset , ad interpretationem natuin et con- 

 ibrmatum, egregio jam docuit exemplo? 



Verumtamen , ut in rebus humanis nihil est , quod non aliquo labored 

 vitio; sic nullum Grammatici Literarum Sacrarum interpretis nobls ad 

 imitandum datur exemplar, quod perfcctum sit, omnibusque numeris abso- 

 lulum. Quamobrem, si scire volumus, quaenam hac interpretatione con- 

 tineantur; non satis est viros ea conspicuos intueri, sed capita ejus sigilla- 

 tim recensenda atque exponcnda sunt. 



Grammaticae notio nunc amplior est, nunc restrictior. Nosnotionem sumi- 

 mus, qua patet latissime , et Grammaticam dicimus disciplinam leges tradentem r 

 a quibus linguae, sive adhuc tritae , seu jam obsoletae, pendeant. Unde sequitur , 



Gram- 



