COMMENTAT10 DE QUAETIONE LITERARIA. 19 



quam corpus sive Materiam. At vero si Animum sustuleris incorporeum , ipsum 

 quoque sensum internum tollis ; earn igitur difilcultatem quodvis Materialism! genus 

 cum aliis communem habet. 



Sed ad ipsa argumenta examinanda transeamus. Ne igitur quid dicamus de argu- 

 mentationibus passim obviis , ubi , ut loquuntur Logici , vel fallacia quaesiti medii , 

 vel ignoratio elenchi, vel orbis in demonslrando, vel saltus in concludendo, depre- 

 heuditur; ilia omnia , quae vel nos jam exposuimus vel insuper fortasse possunt af- 

 ferri, ad tria genera rediguntur. Etenim petuntur vel ex eo, quod naturae plane 

 sibi oppositae vim mutuamque efficacitatem in se invicem exserere nequeant ; vel ex 

 eo , quod in omnibus a corpore pendeat Animus ; vel denique ex eo , quod ilia sen- 

 tentia de Animi natura iucorporea multis difficultalibus prematur. Suus cuique ge- 

 iieri locus competit. 



2. 



dLrgumenla ex eo pelita , quod naturae sibi conlrariae in se invicem effica- 



citatem habere nequeant. 



Ex illis, quae ab Materialises afferuntur , rationibus haec profecto haud infima 

 est. Quomodo enim id intelligi debet , quod natura simplex et incorporea ab alia, 

 huic prorsus contraria , determinetur et quasi vinciatur? Quomodo id, quod in 

 jpatio nullo modo exsistere potest , ipso spatio eoque limitibus circumscripto potest 

 includi? Quomodo fit ut naturae, prorsus a se invicem diversae , alia in aliam age- 

 re pOssint ? Quid, quod denique cum Cartesianis ad Dei, qui quovis temporis mo- 

 mento Animo opem ferat, omnipotentiam confugiatur ; quo ejus dignitas dignitati 

 liominum , qui ex solis legibus mechanicis cum rebus inanimatis motum communi- 

 cant, longe postponatur? Quid ad haec respondendum? nonne potius assentieu- 

 dum est illi Franco philosopho : ,, Ceux qui font 1'dme d'une substance absolu- 

 meut simple et incorporelle , ne sauroient nous expliquer, comment 1'ame , qui est 

 un sujet incorporel , peut recevoir des facultes corporelles, tellesque sont les orga- 

 niques ; comment enfin la matiere peat agir sur 1'esprit , et 1'esprit a son tour sur 

 la matiere? Tout ce qu'ils respondent a ces questions ne sont que de freles rai- 

 sonnements, et des subtilit6s dignes des Scolasiiques, qu'ils devroient n'avoir point 

 Jmites 5 eux qui les ont condamnes si severement , pour avoir voulu expliquer des 

 mysteres et des secrets qu'ils n'eutendoient pas (i).". 



Hac 



C i ) Marquis d'Argens, la philosophic t!u lion sens, oti reflexions philosophiques sur ('incertitude des connoissan- 

 ccs humaincs a Pusage des cavalliers et du beau sese. Hag. Coin. 1737. Refl. IV. . n. pag. 359. 



C 2 



