COMMENT ATIO DE QUAESTIOJNE LITER ARIA. 2* 



gitudo, latitude, crassitudo. lusaper meiis , cum ipsa sit causa efficiens idque iih- 

 uiajiens , quippe quae iiitra se efFectmn pvod'ucit , id est , cogitationes informal:, 

 cumque in percipiendo et appeteudo ad se ipsa refleclaiur, ideoque perceptions el 

 appctitus habeat conscientiain: cum denique omnes cogilationes sibi invicem succe 

 dant et harum omnium una et eatlem tnens sit cousoia ; quomodo haefacul tales vel 

 corporis composition! vel ipsis corporis partibus, q-uarum operatic in motu et spa- 

 tio consistunt f inesse possunt ? Si porra hoc in Ontologicis recte statuatur : modos 

 tales esse, quales natura substaiitiae permittat , atque rein, suis proprietatibus de- 

 terminalam, simul contrario modo se liabere non posse ; sane corporibus eL mate- 

 j-'iae non attribuemus accidentia, quae iu mentem solain quadrant ( i ). 



Frustra liic a Materialises illis , quae exposuimus , argumeutis certatur : Materiam 

 neinpc qnodammodb tautum., cum ejus vis vitali* impeditur, inaniinalain. dioi posse; 

 ceterum cam mira quadam formandi \i esse praeditam , ut in corporibus organicis.j 

 certis fortasse quibtisdain reiaiiouibus in ca ex-sistere posse vim cogitandi , cet. 

 QuamJiu enlua haec justs demons ti-atiooe non sitit probata , in nullis cedi. iis de- 

 I3et; idem rursus oritur dubiuui , quoniam neque cum corpovibus oi'gauicis, neque 

 cuui clectricitate, neque cum luminis subtilitate, neque cum Magnetisnio , aliis, coni^-. 

 mnne quid llaljet cogitandi facultas. Quid , quod nequ operationum intellectual 

 lium, neque aflectiommi mentualium ullum vestigium in bis omnibus reperitur? Noa 

 eniin ideae, judicia , et ratiocinia explicari possunt per- puncta , liueas , angulos, 

 graius atque figuras : iieque ainor et odium per gravitatis, elasJ.icitatis.,. vel tolius 

 Media-Dices leges (2). 



Scnserunt hanc difficultatem pliil'Osoplii', quu Aninttm corporeum vole-bant. Acc.- 

 dit,. quod post dcliberalionem et electioneui libere agit mens ideoque ejus actiones- 

 materiae iiiertiae negandae veniunt. Hanc ob rein Priestlejus, et alii, illam de ma- 

 teriae inertia opiuionem refcllere, atque vim atlraheudi et repellendi, tauquaui.qua- 

 lilaies sibi propvias et privas , ei viudicare studuit (:3). 



At 



(TO Cf. W. E. Krug, System dcr tlieor. phil II. theil. Erkenntnisslclire If. Abschn. 5.157: init.; H. S.' Ret- 

 niwi, vornelnnste ^\ ^ allrlleit^;n der naturliflnen Rtligion VI: Abhand. . 7. pag. 458 seqq. J. A, Turrettin DHuci 

 Vol; I. D;ss. 2. . 14 ; D. van dc ^Vynpci-sse Vir. CK Inst. Ws:aplu -cap. 8. $. 602 603. Ceterum non data 

 opera demeiistfare studcinus, mentis facilitates materiae. inesse non posse: nainque deinde cxposituri sumus , quo- 

 reudo-hoii philusoplii conati sint, qui Animum r.aturam incorpoream statuertmt, v. c. Mendelsohnius iu Phaedone , , 

 cujus argumeuta, in SchulisMcfap'iyphicis etiam magna tx pane cxposuit Wyctcnbactiiiis ; sed id tantummodo ef- 

 Uccre volumus, si Materialistic ex eo arguiticntum petunt, quod intclligcrc nequeainus, qtiomodo naturae sibi oppo- 

 sitac in sc irivkem opcrai-emur ; non magis , quiu ' nuilto minus a nobis concipi ^ posse , quojiodo mateiia 

 icines ct sfll-ctus, cum niliil secum commune habeaut, proJucere ccnseatur. 

 (.a) Vid. Reimarus 1. 1. 6. abhand. . 10 seqq. 



Ct. Priestley in opere cit. Dlsquiaitiuiis relating to- Matter and Spirit. ceU~ 



G3. 



