COMMENTATIO DE QUAESTIONE LITERARIA. -.33 



instrumento , quo in hac vita carere omnino non possit? Gur miremur , quod , lae- 

 so vel depravato instrumento, minus prospere procedat opus? 



Insuper verO , quae ad haec respondeantur , permulta adsunt. Omittamus quidem , 

 non semper ilia locum habere, verum saepe etiam his obtincre contraria : ita ut 

 morbis acerrimis laboret quis et intolerabilibus corporis crttciatibus vexetur, ac 

 mentis tamen facultates minime diminuautur , sed interdum etiam majorem acqui- 

 rant praestantiam. Omittamus, ejusmodi rationes , et quae id genus plures afierri 

 possint , non valere nisi tantum, quantum data, quae vocantur, ambigua, quibus 

 etiam , qui contrariam opinionem defendant , in suas partes possint disputare. His 

 igilur quamvis niliil adversemur, quamvjs plane concedarnus Animum a corpore pen- 

 dere ; nullo tamen modo istis arguments efGcitur , Animum et Naturam simplicem, 

 esse repugnantia. Quomodo enim, nisi in concludendo nimis temere et imprudenter 

 verseris , ex ilia animi dependentia demonstres illius naturarn corpoream? Demonstres 

 etiam, solum corpus omnium intelligentiae nostrae operationum, mentisque, affectio- 

 nutnque esse subjectum ; idque cum nee rudis indigesiaque materia , nee quaevis 

 corpora organica , ejusmodi actionum et afiectuum ulla vestigia ostendant ? 



Praeterea , quare rationi repugnet, Animum, etsi cum corpore arctissime coujunc- 

 tum , tamen habere naturam simplicem et incorpoream? Hac de re egregia est ob- 

 servatio Bachmanni ( i ). Nempe phaenomena quaedam quando ad unum principium 

 reduci possunt , tale horum principium ponere, rationi maxime congruum est. Gum 

 vero alia quaedam phaenomena, quamvis cum prioribus illis arctissime connexa , ex 

 eodem principio deduci nequeunt; horum aliud constituere principium, non minus 

 rationi convenitt Earn duntaxat in nullis non artibus et scientiis normam sequimur. 

 Physicus certe mulla phaenomena ad gravitatem reducit, ad motus leges alia, alia ad 

 Electricitatis , [quamquam corpus electricum etiam corpus grave et motu praeditum 

 esse queat. Chymicus iterum. distinguit inter Oxygenium et Azotum , quamvis ilia 

 conjuucta aereai ferment athmosphaericum. Quae cum in omnibus artibus et scien- 

 tiis obtineant, quidni philosopho licitum esset , quamvis, inlimam Aniaii cum cor- 

 pore compagem hominem constituere, probe sciat , sensus interni phaenomena ad 

 proprium quoddam referre principium ? 



4. 



Rationes quae contrariae sententiae difftcullallbus niluntur* 



At, nondum convicti iterum objiciunt Materialistae , tot ac tantis difUcultatibus il- 



Iftt 



C I ) Bachmaunus I. 1. pag. 167. 



