COMMENTATIO DE QUAESTIONE LITERARIA. 45 



Vocat: ration.em, quae ex rebus perceptis ad zcZ, quod non percipiebatur , ad" 

 ducit ( i ). Quoniam autem perccpta Mathematicae sunt evidentiae , hinc simul ma- 

 nifestum est, talem demonslrationem in ilia de Animi nalura corporea vel incorporea 

 disqviisitione locum obtinere non posse. Quas enim special res , inateriam iiempe et 

 Animum per se spectatum , percipere alque intueri non possumus. Id quidem in se- 

 quenlibus oslendere conabimur. 



Primum igilur de noiione Maleriae videamus. Elenim, si lam mulla loquunlur illi 

 de Maleria , hanc sibi cogitalione fingunt lamquam omnium, quas percipimus, rerum 

 subslanliam. Quae nos sensuum ope intuemur corpora rolunda , quadrata, angulata, 

 solida , fluida eel. nihil aliud sunt quam Materia , uti nobis apparel , cerlo quodam 

 modo limilibus et qualitale determinala , non vero ipsa materia per se. Illius nulla 

 ipsi rei conveniens nobis adesi repraesenlalio ; nam inluendae lantummodo nobis dau- 

 lur Maleriei formae, continuae mulationi obnoxiae , non Maleria ipsa. Quodsi igilur 

 a formis Maleriam abslrahamus, sola intelligenlia id emcilur; nam quod vis cogiiiiio- 

 nis objectum forma praeditum, esse debet, et ens formae expers nullo modo percipere 

 possumus. 



Ad quae si attendamus , simul eliam ipsam Materiam minime nobis cognilam et 

 perspeciam esse confitcbimur. Quaecumque eerie de Maleria alErmare posse sibi vi- 

 dentur philosophi, hac in re nullam lucem afferu.nl. Omnis enim de corporibus 

 doclrina cum hoc sibi ponat principium , Materiam dari tamquam seiisui externo ob- 

 jcetam, sive quae in Spatio exsistat ;- satis iiidicat ea quoque, quae de Mate- 

 ria dicanlur, nihil esse aliud nisi descriptionem proprietatuni et actionum, quae 

 sive a priori, sive a posleriori Materiae tribuuiilur : de eo vero, quid ipsa sit Ma- 

 4,eria, nihil cerli afSrmari polesl. Quod si igilur ila definiunt Materiam esse id, 

 quod mobile sit in Spatio , ejusque motus causam esse vim quamdam motri- 

 cem (2), abslrahunt rursus motum ab inlerna Materiae essentia atque formis. Gum 

 vero inolus in Spatio, nisi Materiae, esse nequeal, iterum quaerirnu* : quid vero 

 cst ilia Maleria? Si porro dicunl , Maleriam esse id quod spatlum occupel el coni-* 

 pleat, ita ut Materia alia in idem spalium penetrare nerjueat , ia quo jam sit alia , 

 idque fieri volunl vi quadam repellente , qua resistat alii Materiei locumqne ohti- 

 .jieat (5); in definitione circulum admitlnht et rursus rogamus : quid est alia ilJa 

 .Materia , cui resislatur? Contendunl igilur ex una parle vim moventem causam esse 

 motus Materiae , ex altera Materiam esse id quod mobile sil in Spatio; itaque .Ma- 



, te- 



C i ~) Cic. Acad. Quaest. lib. II. cap. t. 



(2) CF. Krug Erkentnissl. th. II. ahscli. i. . 98 et 107. 



Cs) Cf. Krug. ). ]. . 105, no, m. 



F5 



