46 H E N R I C I G E II L E 



tcria .adjuvante definiuntur vires, et viribus adjuvantibus deflnitur Materia. Sic ni- 

 Lil etiaia juvat ad vim repellentem et attrahentern confugere : nam quid crunt illae 

 vires, nisi prius- aliquid , quod repellatur et attrabatur, sint Atomi vel aliud quid, 

 adesse cogitetur. Si denique perbibent , Materiam esse dividuum quid , quod ex 

 partibus constat, oritur quaestio : quaenam sit natura partium ? Respondent eas 

 etiain esse Materiam ( i ). Jam nihil proiicimus , nam sive totum species sive ejus 

 partes , id proprie rogatur , quid sit Materia ? Sic in ceteris. 



Ilinc autem siinul apparet, Kantii quoque quamvis acutissimam constructionem , 

 qua notas illas quatuor Categorias ad Materiam explicandam adhibuerit, rem non 

 satis expedire (2). His-omnibus accedit, quod aeque minus atque ipsam materiam 

 explicare possimus , quomodo oriantur diversae illius formae et actiones. Quaecum- 

 que enim hac de re probata sunt, quam maxime nostram ignorantiam arguunt, et 

 nisi assiduis observationibus et experimentis pxima, quibus corpora consteut, ele- 

 menta omnesque rerum causae, plane nobis nobis innotuerint , ne adjuvaute qui- 

 dem experientia , certam horum notiiiam assequemur. 



Quae cum ita sint, satis intelligitur, Materiam, quippe quae, solo intellectu ab- 

 strabente, non pateat intuitioni nobisque plane cognita et perspecta esse nequeat, 

 nullo modo inservire posse demons trationi necessariae , sive probari debeat Auimi 

 natura corporea sive incorporea. 



. 2. 



dnimus percipitur cum corf ore conjunctus. 



Quum nos, instituta comparatione inter sensum externum et intimam sui cnjus- 

 que conscientiam, duplicem in nobis distinguamus naturam, alteram Corpus , alteram 

 incorpoream, et vel Corpus vel Animum seorsum spectemus; haecce distinctio non 

 revera locum babere censenda est, adeoque exiude non sequitur , aut Animum 

 aut Corpus a se invicem separata aliquid esse per se. Idem hie observandum est 

 quod de matcria diximus , sola abs%-abendi facultate, qua gaudet intelligentia nos- 

 tra Animum et Corpus separari. Sed nimirum si ad niirabilem illam Aninu et Cor- 

 poris societatem, qua actiones et passioncs buic vel illi tributae sibi invicem res- 

 pondeant, attendamus ; jam statim eo impellimur , ut arctissimis vinculis nlrumqne 

 conjunctum esse opinemur. Cum vero eliam primae in praesenti vita cogitationes 

 ope sensuum, quippe quibus res cxternae ei innotescunt, in Animo excUentur ; 



Am* 



( t -) Cf. Rrng. I. I. . 115. 



( a ) Vid. Kant. Mewph. Anfangs-grflnde dcr Natur-Wisscnscbafti 



