HENRICIGEHLE 



CAPUT SECUNDUM. 



IN QUO EXPONITUR, QUANTUM HAC IN RE RATIONIS FIDES VALEAT , ET 



QUID DOCEAT. 



1. 

 Sufficit Rationis auctoritas et fides. 



Ad agnosceudam aliquam veritatem vel faciunt argumenta objectiva , <juae ex re qua- 

 darn objecta , cujus rcpraesciitatioiiem et notitiam consequi liceat, deducunturj vel 

 argumenta subjectiva, quae, cum res objecta rite ea praebere nequeat , ex ipso sub- 

 jecto veritatem agnoscente hauriuntur. Quodsi prius contingat , dicimur aliquid scire 

 quoniam rei objectae sive perceptione sive intuitione nostra persuasio ad maximum, 

 evehitur evidentiae gradum. Si vero extra rem objectam argumenta petantur , quia 

 turn noa oritur evidentia , sed ipsius subject! fiducia et fides in censum veniunt , 

 dicimur aliquid credere. Evidentiam autem, ut in omni rerum sensus nostros ef- 

 fugientium veritate , v. c. Animi immortalitate , libertate moral! cei. ita quoque in 

 Animi naturae investigatione locum habere non posse , ex praecedentibus satis appa- 

 jet, et ipsa hujus loci tractandi docet ratio. In investiganda igitur Animi natura omnia 

 ad fidem rediguntur. Jam vero oritur quaestio : an hac in re sufficiat credere et fi- 

 des tantum valeat, ut alterutram sentenliam tuto amplectamur? Ad haec ita res- 

 pondemus. Quidquid credatur, fides ut recta sit et momentum habeat , duo potis- 

 simum requirit. Nioiirum primo opus est ut illi fidei nulla evidentia opponi possit ; 

 nam credere contrarium r quamquam certo aliquid scire possimus, absurdum est et 

 superstitiouis nomine dignum. Deinde debet ilia fides esse communis sive ita com- 

 parata, ut ad quemcumque, qui persuader! sibi sinat, pertineat; atque adeo , cum 

 communi hominum natura nitatur, universum spectat genus humanum. Ejusmodi 

 fides , quippe quae ex ipsa Ratione oritur et apud omnes , qui Rationi convenienter 

 judicare volunt , valere debet, dicitur Fides rationalis. Haecce igitur, quamvis ar- 

 gumentis objectivis careat , maximum tamen habet momentum tantumque valoris ei 

 attribuendum est , ut in rebus, ubi contrarium demonstrari nequeat, certissima cum 



fiducia in ilia sit acquiescendum ( i ). 



Ita- 



(t) Cf. Pisteologie Oder Glaube , Aberglaube und Unglaube von Prof. Krug. Leipzig 1825. Absch. IV. pag. 58 

 sqq. et Absch. V. pag. 84 et 92 seqq. Ejusdein Eumlamentalphilosophie, Oder Urwissenscliaftliche Crundlehre 

 Th. II. Absch. I. $. 99 104. 



