COMMENTATIO E QUAESTIONE LITERARIA. 55 



pertinet , id quod nostrum Ego vocamus , omnino unum et individuum nobis apparet. 

 Non enim est quantum aut extensum in Spatio , ideoque dicere : Ego longum , latum , 

 crassum , absurdum est. In Tempore vero sive successive extensum est , nou tamen. 

 ita ut sit dividuum, sed continuatio atque permansio unius ejusdemque conscientiae 

 sui. Illud Ego nobis apparet non modo ut subjection atque individuum , verum etiam , 

 cum actio cogitari nequeat sine eo quod agat , tamquam Objectum agens , quod ipsum 

 individuum Omnes atque singulas mentis actiones efficiat. 



Si porro Qualitatis Categoriam , qua exponuntur Positio , Negatio vel Limitatio, 

 ad Animi actiones adhibeamus , omnes facultates sentiendi , cognoscendi , appetendi , 

 quae ejus qualitates efficiunt, minime nobis apparent ut passivae rerum externarum 

 impulsiones. Neque his Positionis seu exsistentiae notio immediate convenit , neque 

 nobis apparent ut objecta. Sed sensu interno apparent nobis ut actiones arbitrariae , 

 quarum auctor sit natura quaedam libere agens. 



Relationis Categoria, qua exponuntur notiones nativae, substantiae et attributorum , 

 causae et effectus, actionis et reactionis, nostrum Ego nobis apparet ut subjectum, 

 quod spontaneas exserit actiones sive substantia ; apparet etiam ut omnium Animi 

 actionum causa libera , cui si tribuamus cogitationem et voluntatem , exsistit notio 

 personae. 



Illas igitur ut et Modalitatis Categorias, ( quamvis hujus notiones in nostra causa 

 iuin or is sunt moment! , ) ad diversa sensus interni phaenomena adhibentes , facile eo 

 impellimur , ut ex auctoritate Rationis ej usque fide nixi hoc teneamus, nobis inesse 

 naturam a corpore secretam , simplicem et personam. Haec sane statuemus , si Ra- 

 tioni convenienter judicare et credere velimus. Quae si quis ideo rejiciat, quoniam 

 certo certius demonstrari nequeant, periculum est, ne quamvis mente et Ratione 

 praeditus desipiat. 



s y M B o L u M. 



In Animi cognitione dubitare non possumus , 

 quin nihil sit Animis admixtum , niliil 

 concretum, nihil copulatum , nihil coag- 

 mentatum , nihil duplex* 



CICERO. 



