RESPONSIO AD QUAESTIONEM JURIDICAM. 9 



. 2. De fine poenarum. 



Apparuit civitatis Gnem in tuendis omnium juribus positum esse; at quaeri haud in- 

 commode posset, quibus mediis ad eum obtinendum utatur. Sunt ilia varii generis. 

 Primo loco hue pertinent leviora persuasionis momenta , in promovenda morum emen- 

 datione ingeniique cultura sita. Haec cum minus jam valeant, commode severiora 

 adhibentur cogendi praesidia ; coactio , verbi causa , physica , qua vel arceatur futura 

 laesio, aut commissa reparetur. Ad futuras laesiones quod attinet, plurima adsunt 

 praesidia, quibus probibetur, quominus injuria in exitum deducatnr aut effectum 

 sortiatur. Decent hoc omnium ferme populorum leges. Exemplo sit ilia Athenien- 

 sium consuetude, ut quodcumque praedium hypotheca esset oneratum lapidem ha- 

 beret praefixum , cui incisa esset oneris illius quantitas. Neque aliud spectant illae 

 leges , quibus negotia a furiosis , mente captis aut impuberibus gesta , nulla decla- 

 rantur , nisi ut facilis eos circumveniendi intercipialur occasio. Ad commissas autem 

 injurias pertinet inprimis damni illati reparatio. 



% r erum unusquisque facile intelligit, multas actiones ita esse comparatas , ut quae 

 hue usque enumeravimus , praesidia et cogendi momenta non sufficiant. Nimirum , 

 ill futurae laesiones recte praevideantur , aut praevisae arceantur, saepe remedium 

 ca laesione multo gravius requiritur ; commissae autem nonnumquam ita sunt com- 

 positae, ut nulla ratione reparari possint. Quis v, gr. hominem injustissime neca- 

 tum in vitam revoc'are , quis foedas corporis mutilationes infectas reddere poterit ( i ) ? 

 Sequitur hinc quod , si propositum sibi finem attingere Telit civitas , alia compa- 

 randa sit cogendi via , quae ipsain quidem praecedat laesionem , ac singulis in cau- 

 sis vim suam exerceat, licet nulla certae cujusdam laesionis jam imminentis ratio 

 nabeatur, quod optime sane poenarum comuiinatiohe efficitur (2). 



Cum autem, quae nunc dicenda sunt de poenarum fine ac fundamento , arctissime 

 cum argumento, quod in sequentibus exponemus, conjuncla sint, paulo fusius de iis 

 asemus ac ostendemus : 



"B* 



C i ) Vid. KOLSCHUTTER , Vorltiung uhr den Begrif der Rechtswissinschaften L. Ill, pag, 162. 



( O Praeclare, ut mini videtur, omne hoc civitatis officium exposuit vir in Jure Criminal! facile princeps FEUER- 

 BACHIUS , Revision der GrundsStze und Grundbegrijfe des fositiyen peinlicken Rechts,pag. 41 ad 43. Omnes ac- 

 tiones illicitae inde oriuntur , quod homines sive nesciant , quid justum injustumve sit , sive naturali propensione 

 d illas perficiendas ducamur. Nimirum , ubi ad juris violationeni non incitantur homines, nulla etiam adesse potest 

 juris violatio. Hinc primo civitati illud incumbit, ut efficiat, ne ad injuriam stimulcntur cives. Hue quum non 

 yaleat coactio , usu veniunt ingeriii cultura , facilis populo redditus legum intellectus , morum emendatio , religionii 

 cultus, alia. Verum haec , ficet summa adliibeantur prudentia , non tantum sunt valitura, ut malum penitus tollant. 

 Secundo igitur curet civitas , ut qui consilia agitet legibus contraria , psychologice prohibeatur , quominus ea ad 

 exitum perducat. Conff. porro viri clariss. H. COCK Commentatio insert* annalibus /lead. Groninganat 18171818. 

 fag, so, quern in omni hac de poenarum fine et fundamento doctrina cxponenda praecipue auctorem sequor. 



B 



