10 



DANIELIS TIEBOEL STEGENBEEK 



l. Quae nobis videatur poeaae civilis notio, et quomodo a reliquis togendi prae- 

 sidi.is differat. 



2. Qualis nobis videatur poenarutn Cuis atque fundamentum. 



Si quaeramus, quaenam poenae civilis nomiui subsit nolio, prius videndum, quid 

 poena in genere. sumta intelligatur (i), quum speciei deGnitio , nisi cogaita gene- 

 ris significalione , intelligi vix possit. 



Consul, diu.antequam.de illarum jure fueril disputatum, poenas adfuisse , ila ut 

 Sermonis usum optimum ducem seq.ui possimus, non quidem ut disquiramus, utruu 

 poena justa sit, verum qualis sit ejus notio. Quodsi igitur hac ratioue progredia- 

 inur, inveniemus poenam esse malutn, quod, propter actiones legi contrarias, atqtie 

 ob eas tantum,, aliquis patitur, sive, ut ait Grotius , malum passionis ob maZum ac- 

 tlonis. Illud , propter quod punitur, est actio commissa, proxima , propter quam pu- 

 nitur, causa est antecedens legis violatro (2). Nequaqnam igit ir hoc vocabulo in- 

 dicatur malum, quo quis ideo tantum afficitur, ut ipse vel alius in posterum quid 



omit tat aut agat. 



Lubet rem illustrare exemplo. I't vita quotidiana , communi sermonis usa , sae 

 plus mentionem facimas poenarum naturalium. Quid, num et illae futurum spec- 

 tant, atque providae tantum sunt naturae cautiones? Num, si quem videmus vo- 

 luptatibus et luxuria fractum et debilitatum, ad, omnes \itae jucunditates hebetem 

 jam et obtusum, corpusque morbidnm ac fuaeri simile trahentem , eum in futurum 

 tantum admoneri putamus , ne quid libidinose agat ? Naturalem profecto libidinis 

 poenam lucre, meritamque ejus mercedem accipere , censemus omnes. Nonne porro 

 eadem est ratio poenarum, quas in aJtera vita inflicturus est Deus? Nonne hanc 

 vitam atque aeternam illain ita scparnmus , ut in ilia mereatur quis,. quod in hac 

 obtineat, nimirum ut secundum ea, quae hie egerit, praemiis aut pocnis afficiatur? 



Ycrum, quo mclius ea quae dixi vera essc apparcaut, consulamus earn, quam in 

 loquendo atque judicando sequimur , consuctudincni. Fingamns aliquem a judicibus 

 ad carceris poenam esse damnatum. An eum ideo poena dignum cxistimamus, quod 

 fttturae legis \iolationes ab eo aliisve metui possint ? Nequaquam, sofam spectamu* 

 actionem commissam ( 5 ).. . Poenis porro opponi solent praemia. llacc autcot futura 



taii- 



Ci ) Vld. FEUEK.BACH. Revition-, pag. ti- 



( a ) Vid. FEUERBACH , /, /. pag. 5. 



(3) Vid. FEUERBACH, Revision fag. 9. Die uebertretung des gesetzes 1st llein sclion liinreichcnd um 

 ihn die strafe fur wurdig zu halten. Ihn ist sem recht geschehen , sagen wir von dcr mllrder , n dem die ge- 

 rechtigkeit ihr ambt verwaltet hat; und indem wir dies sagen, baben wir daj gesetz im auge , das er wirklich 

 uebertreten, die gerechtigkeit , die er 'durch seine begangene liandlung beleidigt, und welche, wegen dieser belei- 

 , genugtbunung gefordvr; 'bit Apparet hinc quid ex nostr opinions jujicandum sit de eorum sententii , 



qui 



