!6 DANIELIS TIEBOEL SIEGENBEEK. 



probandam esse censeam, nescio tamen, utrum non recte adjici, atque admitti pos- 

 sij sequens sententia. Quicumque laedit alterum , ad laesionis reparationem prae- 

 standam obligatus est. Reparations autem illius qualitatem et quantitatem non nisi 

 a solo laeso definiri posse constat. Jam vero, cum omni juris violatione laedatur ci- 

 \itas, quippe cujus finis in jure tuendo est positus , ex delicto civitali nascitur jus 

 ejusmodi reparationem exigeudi ejusque naturam et indolem definiendi. Quodsi au- 

 tcm consummati delicti reparationem earn definire definitamque licet exigere , quid, 

 qnaeso, vetet, quominus antea definita pariter post delictum exigatur? Neque est 

 quod ita poenarum constitutionem non amplius eo referri dicamns , ut a delictis uni- 

 verse deterreantur omnes , verum, ut reparatio , quae sit ab hoc illove praestanda, cog- 

 noscatur. Quid enim opus est , ut ea , quibus omnes a delictis absterreat , momenta 

 propria, civitas de novo compare! , solitjue juri finem sibi propositum exsequendi 

 superstrnat ? Quidni antiquioribus aliis utatur juribus aliunde sibi competentibus , 

 atque eum in finem ita temperatis, ut gravissimo illo juris tuendi praesidio in poems 

 posito, et ad omnes ab injuria refraenandos proximo comparato, alterum simul idque 

 firmissimum subjiciat fundamentum, a naturali reparationis exigendae jure ductum ? 

 Neque est, quod jus illud in laesionis reparationem ita a proposito detorqueri videa- 

 tur, cum ad alterum idque sanctissimum consilium simul directum multo firmius etiam 

 muniatur ; quin, quod alias difficile dictu est, cur non soleat civitas, etsi delicto laesa, 

 laesionis illius reparationem exigere, sed in soils poenis subsistat irrogandis , id sponte 

 jam patet. Nee magis est, quod poenas sic ad solam damni magnitudinem exigendas, 

 ac in mulctis fere collocandas censeas. Etenim jus definiendi reparationem cum ne- 

 mo nisi laesus habeat, ac , si quis alius haberet, posita tamen civitate in earn colla- 

 tum censeri deberet, quid est, quod civitatem impediat, quominus ad aliam men- 

 suram earn exigat, atque ita majores minoresve laesionum illecebras, majorem mi- 

 iioremve periculi metum respiciat? Etenim, si ne laesus quidem extra societatem ci- 

 vilem in definienda illius reparationis natura aliis ullis tencatur regulis, quam pro- 

 prio animi judicio, quid, quaeso , .civitatem, quac, delicto laesa, non solum naturalibus 

 utitur laesi cujusvis juribus, verum etiam in eligendis consilii sibi proposili assequen- 

 di subsidiis , nullis tenetur, nisi pactorum fundamentalium regulis, liac quidem in 

 parte ad certam aliquam mensurae normam adstrictam esse dicamus? 



Verum hie capiti finem imponamua. Singulas de juridiciali poenarum exsequen- 

 darum fundamento sententias, quoad potui , drligenter exposui. Vereor autem, ne 

 in justam inciderim vestram, Viri Clar. , reprehensionem , dum diutius, quam par 

 erat , iis, quae ad propositam quaestionem proxime non pertinerent, exponendis fue- 

 rim immoratus. At cum, ut jam initio monui , in colligenda hacce scriptiuncula , 

 unice fere propriam spectaverim utilitatem, quaestionem illam illustrem sane, atque 



tan- 



