O R A T I O. ,3 



tis, servile Hierarchiae jugum continue magis sit oliosum : et quo intcrius 

 viri perspicaciores ad germanam Religionis indolem ipsi penetrant , eo stu- 

 diosius earn aliis commendant. Nee frustra. Quamyis unus et alter dirissi- 

 mum ad supplicium trahatur, mirum in modum eorum augetur numerus, 

 qni eodem contendunt : his ipsis adeo augetur suppliciis , quippe quae studia 

 excitant in hominum animis veritatis justitiaeque vindicandae ac propugnan- 

 dae. Ita vero fit , ut quolidie plures cupiant , expetant , efflagitent Religio- 

 nem, cujus e limpido fonte rectam reram divinarum notitiam perpetuamque 

 consolationem hauriant j nee procul abesse videatur tempus , quod ferven- 

 tem omnium bonorum sitim sit expleturum. Maximae igitur provide Dei 

 Numini gratiae agendae sunt , quod opportune virum quasi suscitavit , quo 

 optatior ne flagrantissimis quidem precibus peti potucrit. MARTINUM dico 

 LUTHERUMJ quern , quo diutius intueor, eo magis yenerari me solere lu- 

 bens fateor. Vix declaravit sententiam suam de rebus divinis et humanis 

 intrepidus heros, quin ejus vox, nee Imperatoris augustissimi , nee potentis- 

 simorum Principum, Episcoporumve amplissimorum praesentiam extime- 

 scens , totam ferme per Germaniam resonat : quodque vel antca , vel eodem 

 tempore, ZUINGLIUS, item deinde CA.LVINUS, mente conceperant, nunc 

 liberius, hac freti auctoritate, profitentur publice. Sic autem existit et con- 

 firmatur novus rerum ordo, sempiternum eundemque saluberrimum efFectum 

 certissime habiturus. 



Quem utinam efFectum non retardassent , qui a vera liberalitate abhorren- 

 tes, in Sacrorum instauratoribus celebranda, ad formam magis, quam ad 

 res respicerent ! De decretis enim Tlieologorum vel Philosophorum acriter 

 denuo litigant; ad ipsam vero Religionem animum vix attendunt. Sed, ubi 

 lites illas nobis repraesentamus, ne Religionis indolem in discrimen adductam 

 esse existimemus ! Nam diversas quamvis liberior Christianorum cogitandi 

 ratio familias pariat, formae quoque colore alias ab aliis valde distinctas ; 

 pleraeque tamen de eo inter se consentiunt, in quo rei summa agitur. Fru- 

 stra igitur Deistarum , qui dicuntur , et Naturalistarurn agmen in ipsam ir- 

 ruit Religionem: et, quidquid Philosophorum Anglorum austera subtilitas vel 

 Francogallorum jocosa levitas tentet, rideat, vaticinetur ; ausis votisque ex- 

 cidunt. Quid? ita cum iis miscetur praelium, ut, forma a re enucleatius di- 

 stincta , illud ipsum in rnajorem Religionis Christiauae honorem cedat. Non 



B 5 est 



