( 66) 



praeexisterend aan. Maar deze, zoowel als alle andere theories, 

 raissen elk daadzakelijk bewijs en zijn volstrekt niet op 

 alle bekende alcaloiden en kunstmatige or^anische bases 



o o 



toepasselijk. Doch zonder ons in eene nadere kritiek daar- 

 van te begeven, willen wij liever onderzoeken, in hoeverre 

 het vraagstuk naar de constitutie dezer stoffen door de 

 bovengenoeinde substitutieverschijnselen een stap nader tot 

 zijne oplossing kan worden gebragt. 



Wanneer wij hier het woord constitutie nederschrijv-en, 

 dan wenschen wij dat niet in dien absoluten zin opgevat 

 te zien, alsof wij bedoelden, de wijze toe te lichten, waarop 

 de enkelvoudige ligchamen eene zamengestelde stof opbou- 

 wen, of het verband tusschen eompositie en eigenschappen 

 aan te wijzen ; noch ook in den zin van GEEHARDT de 

 zamenstelling der ligchamen op zoodanig eene wijze voor 

 te stellen, dat zij een aanschouwelijk beeld geeft van al 

 de wijzen, waarop zij kunnen ontleed en getransformeerd 

 worden. Het eerste mag wel voor altijd, het laatste voor 

 eenige eeuwen onmogelijk heeten. Het woord constitutie duidt 

 voor ons, even als het woord element, skchts een relatief be- 

 grip aan. In het wezen der stof zullen wij nooit doordrin- 

 gen, maar op elken trap onzer kennis van de wetten van 

 transformatie en ontleding kunnen wij de zamenstelling 

 der stoffen onder een rationelen vorm brengen, die zooveel 

 mogelijk de uitdrukking is van hetgeen wij tot nog toe 

 weten van de wijze, waarop de elementen daarin zijn ge- 

 groepeerd, hoe zij bij ontleding zich in eenvoudiger groepen 

 splitsen of zekere bestanddeelen tegen andere uitwisselen. 

 Zoo doende is de constitutie tot een zuiver empirisch bc- 

 grip teruggebragt, dat van groote practische waarde is, 

 omdat het niet alleen den tegenwoordigen staat onzer ken- 

 nis zoo na mogelijk uitdrukt, maar ook den weg tot de 

 kunstmatige vervaardiging der betreffende stoffen aan geeft. 



Doch keeren wij tot de alcaloiden terug. Het is zeker, 



