( 351 ) 



dat zich inderdaad bewoog, ook zien bewegen, en dit ge- 

 schiedt ook inderdaad zoo. 



De beweging van het nabeeld was in het beschreven 

 geval een noodzakelijk gevolg van de beweging van den 

 oogbol, die veroorzaakt werd door de beweging van 

 ligchaam. 



Maar ook bij den geheelen stilstand van het ligchaam 

 ziet men het nabeeld bewegen. Als men een nabeeld op- 

 lettend, maar zonder eenige inspanuing, beschouwt, zal men 

 het langzaam naar boven zien opklimmen ; na tot op ze- 

 kere hoogtc geklommen te zijn, eenige slingcringen op- en 

 nederwaarts maken, en daarna verdwijnen. 



Ook dit verschijnsel, dat bij den eersten opslag welligt 

 vreemd voorkomt, laat zich ligt verklaren. 



Het is eene bekende zaak, dat, na het sluiten der oogen, 

 de oogbol in het algemeen onwillekeurig opwnarts gewen- 

 teld, en dat de cornea onder het bovenste ooglid, als om 

 diiiir tegen geweld van buiten beveiligd te zijn, geplaatst 

 wordt. Ook deze beweging van den oogbol, hoezeer zij 

 niet onmiddellijk gevoeld wordt, heeft haren invloed op 

 het sensorium. Hezelfde gebeart, als wanneer men met ge- 

 opende oogen een voorwerp in de lucht opwaarts ziet be- 

 wegen: de oogbol volgt dan die beweging, de indruk van 

 het opwaarts bewogen ligchaam blijft nagenoeg op de- 

 zelfde plaats van de retina, maar de oogbol wordt bewo- 

 gen; en juist uit dit blijven op dezelfde plaats, terwijl de 

 oogbol het opwaarts bewegend ligchaam volgt, besluit men 

 dat het voorwerp naar boven stijgt, ziet men het voorwerp 

 opwaarts bewogen worden. Hetzelfde heeft met het na- 

 beeld plaats : ook dit verandert niet van plaats op de re- 

 tina; ook bij het aanwezen van hetzelve, rolt de oogbol 

 naar boven. Ook hier besluit men dus, dat het nabeeld 

 naar boven stijgt, ziet men het nabeeld naar boven rijzen. 



24 



