EERSTE ONDERZOEKINGEN MET DEN MIKROMETER VAN AIRY. 79 
stond -òp 1,000 R,‚ en insgelijks uit slechts twee waarnemingen, dat dat tijds- 
verloop bedroeg 2”54°,65, als de mikrometer 19,000 R aanwees. Dit gaf 
552,40 voor eene verplaatsing der beweeglijke glashelft van 18,000 R‚ en 
daaruit volgde voor R eene waarde van 7”,196, die eigenlijk alleen voor eenen 
afstand van omtrent 9 R kon gelden. Wet midden uit beide bepalingen, 7’,229, 
werd voor alle metingen aangenomen. Ik heb reeds vroeger de redenen me- 
degedeeld, waarom, naar mijne overtuiging, de waarde der schroefomgangen 
op die wijze niet met de noodige naauwkeurigheid bepaald kon worden, en, 
zoo ooit gezag kan gelden, kan dit ook op gezag van Bresser worden aange- 
nomen. Beide bepalingen verschillen wel slechts 0’,065 van elkander, maar 
het is zeer twijfelachtig, of men bij eene herhaling der waarnemingen niet 
veel grootere afwijkingen gevonden zoude hebben, en of de fout van het aan- 
genomen middental niet veel grooter dan 0,065 zoude kunnen wezen. Reeds 
eene fout van die grootte geeft op de middellijn der plancet Jupiter eene 
fout van 0”,528, en zij is des te gevaarlijker, daar zij zich niet kan verra- 
den in de metingen omtrent planeten, wier schijnbare middellijnen groote 
veranderingen ondergaan. 
Te Greenwich heeft men voor alle gemeten afstanden dezelfde waarde 
voor de grootheid MR aangenomen, en het is uit mijne onderzoeking ten 
duidelijkste gebleken, dat men daardoor, ook bij het gebruik van de groot- 
ste vergrootingen, eene fout kan begaan, die de waarde van eene halve se- 
eunde te boven gaat. Reeds een klein verschil tusschen den gemeten al- 
stand en dien, voor welken de waarde van R is bepaald, kan onder die ver- 
onderstelling eene belangrijke fout ten gevolge hebben. Had ik b.v, de 
waarde van: R (1), die voor 7,46 R (1) 6,'484 bedraagt, op den ring van 
Saturnus overgebragt, terwijl de middellijn slechts éénen sehroefomgang 
kleiner was, zoo zoude ik daardoor reeds eene fout van 0,”29 begaan hebben. 
De mikrometer van Airy op het observatorium te Greenwich zal wel, even- 
min als die te Leiden, boven de nâtuurlijke gebreken van het werktuig ver- 
heven zijn. De waarde der schroefomgangen zal bij beide werktuigen, die 
door denzelfden kunstenaar en naar dezelfde theorie. zijn vervaardigd, wel 
in denzelfden zin en omtrent in dezelfde mate veranderlijk wezen, en in dat 
geval moet de Heer Marv al de middellijnen der. planeten aanmerkelijk te 
groot hebben gevonden, al heeft hij de waarde van R- voor de bovengemelde 
afstanden met eene volmaakte naauwkeurigheid bepaald. Die waarde vau 
7,229 geldt voor eenen afstand van omtrent 8 R,‚ niet zeer na aan de 
