EERSTE ONDERZOEKINGEN MET DEN MIKROMETER VAN AIRY, 67 
tot welke wij, door de gestadige verwisseling der mikrometers aan denzelfden 
kijker, gedwongen werden. Ik heb onder die omstandigheden dikwijls getwij- 
feld, of ik niet het verstandigst zoude doen, met alle sterrekundige onderzoekin- 
gen uit het hoofd te stellen, zoolang als ik belemmeringen zal moeten onder- 
vinden, van welke andere sterrekundigen zich geen denkbeeld kunnen vormen. 
Voor het uitmeten der planeet Jupiter heb ik den tijd gekozen, omstreeks 
welken zij zich, in het najaar des verledenen jaars, in tegenstand met de 
zon moest vertoonen. De schijnbare middellijn der planeet onderging daar- 
door niet dan zeer geringe veranderingen, en de metingen, die telkens na- 
genoeg dezelfde aanwijzingen der schroef teruggaven, hadden alzoo van de 
periodieke ongelijkheden der schroef niets te lijden, terwijl de waarde der 
schroefomgangen voor dezelfde aanwijzing naauwkeurig was bepaald. Bo- 
vendien moesten de randen der planeet zich scherper vertoonen, naarmate zij 
nader bij haren tegenstand was geplaatst. Door een goeden kijker is het 
zeer in het oog loopend, dat het licht eener planeet in de onmiddellijke na- 
bijheid harer randen zeer schielijk afneemt, zoodat het licht dier randen 
zelf zeer zwak kan wezen, al moge de schijf der planeet zich wijders in een 
zeer helder licht vertoonen. De metingen met eenen mikrometer als die van 
Airy, die zooveel licht doet verloren gaan, worden door deze omstandigheid 
niet weinig bemoeijelijkt en moesten meer bemoeijelijkt worden, naarmate 
een grooter deel van de nachtzijde der planeet naar de aarde is toegekeerd 
en de afscheiding van licht en duisternis op de planeet zich, voor ons, ook 
in diezelfde mate, meer onbegrensd moet vertoonen. Reeds weinige dagen 
voor en na den tegenstand is het gedeelte van de nachtzijde der planeet, dat 
naar ons is toegekeerd, groot genoeg om in rekening gebragt te moeten 
worden, en de onbegrensdheid van den eenen rand der planeet openbaart 
zich maar al te duidelijk weinige weken voor en na den tegenstand. De 
metingen werden volbragt met al de voorzorgen, die het onderzoek des mi- 
_krometers mij als noodzakelijk had doen kennen. Daar ik met die metingen 
ook eene naauwkeurige bepaling van de grootte der planeet bedoelde, meende 
ik den mikrometer aan geenen kijker van minder vermogen dan den kijker 
uit het optisch Instituut te mogen toevoegen, wiens vermogen gering genoeg 
is, als men hopen wil, bij zijne einduitkomsten eene naauwkeurigheid van 
omtrent een tiende deel eener secunde te zullen bereiken. Ik volbragt om- 
trent de planeet Jupiter twee reeksen van metingen, bij de eene van welke 
de grootste vergrooting des mikrometers (hier van 526 malen) werd aange- 
5 b g* 
