EERSTE ONDERZOEKINGEN MET DEN MIKROMETER VAN AIRY. 65 
van het nulpunt te hebben overgebragt, dan ziet men de genoemde verschújn- 
selen anders, maar op eene niet minder in het oog loopende wijze. De genoemde 
gebreken des mikrometers van Arry vertoonen zich veel minder, als de afstand 
der draden 5R bedraagt, maar toch nog, vooral aan de eene zijde van het nul- 
punt, op eene zoo in het oog loopende wijze, dat men twijfelen moet, of de mi- 
krometer van Airy, zelfs bij het gebruik van zoo kleine vergrootingen, wel 
voor het naauwkeurig uitmeten van eene grootheid, die niet meer dan 90” be- 
draagt, zoude kunnen dienen. Dit is althans uit het volbragt onderzoek ten 
duidelijkste gebleken, dat de mikrometer van Airy, om thans bruikbare uit- 
komsten te kunnen opleveren, ten stelligste de volgende voorzorgen eischt: 
1°. bij elke zijner vergrootingen moet de waarde zijner schroefomgangen, voor 
allerlei afstanden, ten scherpste, en veel scherper dan dit door het waarnemen 
van doorgangen mogelijk is, bepaald worden; 2°. de grootheden, die men met 
den mikrometer van Airy wil uitmeten, moeten aanmerkelijk kleiner zijn dan 
die, wier uitmeting de zuiverheid der beelden nog schijnt toe te laten; 5°. bij 
elke meting is het volstrekt noodzakelijk, dat men het zamenvallen der beel- 
den, zoo na mogelijk, in het middelpunt van het gezigtsveld doe plaats hebben. 
Bij deze voorzorgen moet men nog eene in acht nemen, die niet mag worden 
voorbijgezien, omdat de waarde der schroefomgangen, ook bij dezelfde ver 
grooting, afhangt van den afstand, waarop de vierde lens van de verdeelde, 
derde, lens verwijderd is. Men moet den mikrometer ru en dan uitéén 
nemen om de glazen te reinigen, en moet dan wel zorg dragen, dat daarna 
de buizen goed worden aangeschroefd, omdat zelfs eene zeer geringe ver= 
plaatsing van de vierde lens een’ zeer merkbaren invloed op de waarde der 
schroefomgangen uitoefent. Mogten de randen der buizen door het reinigen 
ten laatste eenigermate afslijten, dan zoude zelfs eene hernieuwde bepaling 
van de waarden der schroefomgangen noodzakelijk kunnen worden. 
Ik heb reeds eene proeve van metingen aan den hemel, met den mikro- 
meter van Arrr volbragt, gegeven in mijn opstel, dat onder den titel: De 
stelling van Srcem te Rome, omtrent den ring van Saturnus, getoetst aan 
metingen, volbragt op het observatorium der Hoogeschool te Leiden, geplaatst 
is in de Verslagen en Mededeelingen der Koninklijke Akademie van Weten- 
schappen, Afdeeling Natuurkunde, Deel V,bladz. 554. Die metingen zijn 
55 in getal en betreffen uitsluitend de schijnbare middellijn van den buiten- 
rand des rings van Saturnus. Zij gaven, voor die schijnbare middellijn, op 
den gemiddelden afstand der planeet tot de aarde, 59,515, hetgeen niet ten 
9 
NATUURK. VERI. DER KONINKL, AKADEMIE. DEEL VI. 
