164 OVER DE NAASTE OORZAAK VAN EPILEPSIE 
ontlaadt, hetzij uitwendige (prikkels van den trigeminus), geprikkelde toestand 
van de groote hersenen, hetzij, hetgeen nog menigvuldiger is, door prikkels 
uit de ingewanden: bij kinderen wormen in de ingewanden, zuur, “trage 
stoelgang enz.; bij ouderen irritatie der ingewanden, bijzonder vande mu- 
cosa, verstoppingen en daarmede in verband staande verlengingen van het 
colon, bovenal echter onanie, hetgeen zoo zeer werkt op de medulla oblon- 
gata, en als eene zeer frequente oorzaak van epilepsie moet beschouwd worden; 
verder amennorrhee, chlorosis, volbloedigheid van den uterus en hysterie enz. 
In-den beginne is er nog alleen verhoogde gevoeligheid. Indien deze 
kan worden afgeleid of getemperd, zoo wijkt de epilepsie van zelve, vooral 
indien deze gevoeligheid door de verwijderde oorzaken niet telkens wordt 
opgewekt. rel 
Heeft echter de epilepsie reeds langer bestaan, dan begint tevens eene 
organische vaatverwijdering in de medulla plaats te grijpen, waardoor nu te 
veel bloed wordt aangevoerd, en de gangliëngroepen te sterk geprikkeld, te 
snel overladen worden. Ieder acces is nu weder eene vernieuwde oorzaak. 
van een volgend acces, doordien deze vaatverwijding door ieder acces op 
nieuw bevorderd wordt. Eindelijk volgt vermeerderde uitzweeting van albu- 
men door de nu bestendig uitgezette vaten, wier wanden tevens verdikt 
worden, waardoor meerdere hardheid van de medulla, die later in vetdege- 
neratie en verweeking overgaat, en de lijder is onherstelbaar geworden. 
Hiermede gaat de vaatverwijding in de hersenen, en bijzonder in de ma- 
teries corticalis hand aan hand. De zoo kleine gangliëncellen, die hier in zulk 
eene groote hoeveelheid aanwezig zijn, worden door de verwijde vaten en 
misschien door het meer albumineus intercellulair vocht gedrukt; er ontstaan 
sufheid, memorieloosheid, of, indien na een acces een ongewone bloedstroom 
van arterieus bloed wordt aangevoerd, in den beginne na het acces over- 
prikkeling, woede-en acute manie, hetgeen aan zoovele epileptici eigen is. 
Deze sufheid van de geestvermogens, die schijnbare dementia kan, ver- 
toonen, tot zij eindelijk in ware dementia overgaat, verschilt zeer van de- 
mentia na acute of chronische manie, hetgeen niet genoeg is in het oog 
gehouden. Langen tijd is dementia na epilepsie het gevolg. van vaatverwij- 
ding, en, gelijk wij zullen aantoonen, gelukt het nog de epilepsie te over- 
winnen, dan wijken ook de onnoozelheid, de. verstomping der geestvermo- 
gens, de kortheid van het geheugen, en de lijder verkrijgt zijne vorige 
geestvermogens langzaam terug, hoezeer dan ook niet altijd in volkomene 
