EERSTE ONDERZOEKINGEN MET DEN MIKROMETER VAN AIRY. 65 
trekkingen, die vooral thans de volle aandacht der sterrekundigen verdienen. 
Elke der reeksen van metingen, tot heden voor het onderzoek des mikrometers 
van Airy volbragt, bewijst ten duidelijkste, dat de afstand der glashelften niet 
aan den hoek, dien men meet, evenredig is, en dat men zeer belangrijke fouten 
met dat werktuig moet begaan, door, op gezag van Airy, aan te nemen, dat 
de waarde der schroefomgangen, voor alle hoeken die men te meten heeft en 
voor alle deelen van het gezigtsveld, dezelfde blijft. Het onderzoek bewijst 
ten duidelijkste, dat de waarde der schroefomgangen niet veel verandert bij 
afstanden, zeer na grenzende aan de allergrootste, die men met den mikrome- 
ter meten kan en met welke men zich bij voorkeur niet zal ophouden. Alle 
reeksen van metingen bewijzen wijders ten duidelijkste, dat, bij grootheden 
die men met den mikrometer van Airy bij voorkeur zal uitmeten, de waarde 
der schroefomgangen zeer aanmerkelijk met den gemeten afstand verandert, 
en, bij alle vergrootingen, met dien afstand zeer merkbaar kleiner wordt. 
Dat de fout, die uit de verwaarloozing dier verandering kan ontstaan, vol- 
strekt niet mag verwaarloosd worden, is uit de gevondene getallen ligtelijk 
af te leiden. Stellen wij, dat men de waarde der schroefomgangen, bij het 
gebruik der grootste vergrooting, voor eenen afstand van 11 R (1) en dus 
voor 72° had bepaald, en die uitkomst wilde gebruiken om eenen afstand, 
voor welken men 6,44 R (1) gevonden heeft, in secunden uit te drukken. 
De waarde 6%,519 gebruikende, die men voor 41 R (1) heeft gevonden, 
zoude men den gemeten afstand aanschrijven op 41”982, terwijl men de waarde 
6,459 had moeten gebruiken, en dus had moeten vinden 41467. Men zoude 
alzoo, door den omgang der schroef altijd dezelfde waarde toe te kennen, 
eene fout van niet minder dan 0,515 begaan, en die fout zoude eerst haar 
maximum bereiken, indien de gemeten afstand niet 6,44 R (1), maar 5,52 
R (1) bedroeg, voor welken afstand de waarde van eenen schroefomgang 
nog niet is bepaald geworden. — Nemen wij tot tweede voorbeeld de meer 
volledige uitmeting der waarden van R’ (2). Bepaalt men die waarde voor 
eenen afstand van 7,09 R' (2), of voor 65’, en gebruikt men die bepaling 
voor een” gemeten afstand die 4,02 R' (2) bedraagt, zoo vindt men dezen 
gelijk aan 56”,555. Men had echter bij die herleiding voor de waarde der 
schroefomgangen niet 9',058, maar 8”,927 moeten gebruiken, en alzoo moe- 
ten vinden 55’,887, en zoude dus weder door zijne valsche veronderstelling 
eene fout van 0',446 hebben begaan, terwijl die fout nog grooter zoude wezen, 
indien de gemeten afstand niet 4,02R’ (2), maar 5,54R' (2) had bedragen. — 
