\ 
58 EERSTE ONDERZOEKINGEN MET DEN MIKROMETER VAN AIRY. 
en die viervoudige meting werd, telkens bij elken onveranderden stand des 
draden-mikrometers, vier malen herhaald, zoodat elke uitkomst, die als vol- 
ledig werd beschouwd, zonder de aflezingen op den draden-mikrometer te 
rekenen, op 80 aflezingen rust. Dit getal aflezingen was geenszins te groot, 
wilde men elke uitkomst binnen-een paar honderdste deelen eener secunde 
kunnen waarborgen, en het is mij gebleken, dat de mikrometer van Arrr, 
binnen bepaalde grenzen en onder bepaalde voorwaarden, in zich zelven, inder- 
daad uitkomsten van zulke scherpte kan opleveren. Het is klaar, dat wij 
ons bij alle metingen, op de bekende wijze, van den dooden gang der schroe- 
ven geheel onafhankelijk maakten. 
Het was mijne bedoeling, den mikrometer van Airy ook aan den kijker van 
STEINHEIL te verbinden, en te onderzoeken, in hoe ver een kijker met eene 
opening van vier duimen, met behulp van dien mikrometer fijne metingen 
aan den hemel toelaat. Het liet zich echter aanzien, dat de grootste vergroo- 
ting van den mikrometer, welke bij dien kijker 548 malen is, daarbij geene 
beelden van toereikend licht zoude geven, en terwijl de twee kleinste ver= 
grootingen ook op eene andere wijze konden worden onderzocht, was het 
daarom alleen noodig, met betrekking tot dien kijker de waarde der schroef- 
omgangen van den mikrometer voor de tweede vergrooting te bepalen. Voor 
die bepaling werden de mikrometers verwisseld. De draden-mikrometer werd 
aan den kijker uit het optisch Instituut, bij welken hij behoort, aangeschroefd, 
en de draden werden naauwkeurig in het brandpunt van het voorwerpglas 
gesteld. Reeds in het jaar 1854 heeft de Heer Oupemans met al de naauw- 
gezetheid en de naauwkeurigheid, welke dien verdienstelijken geleerde eigen 
zijn, door zeer talrijke metingen met beide cirkels van het universaal-instru- 
ment, de waarde van eenen omgang der schroef des draden-mikrometers aan 
dien kijker bij eene temperatuur van +10°,2R op 26°,2159 bepaald, met 
eene waarschijnlijke fout van +0”,0011. De mikrometer van Airy werd aan 
den kijker van SrrrnnerL aangeschroefd, en de metingen werden herhaald 
zooals zij volbragt werden toen de mikrometers nog niet be elkander ver- 
wisseld waren. 
Eene volledige mededeeling van alle metingen, die voor het onderzoek van 
den mikrometer van Arrr zijn volbragt, zoude eene ruimte van vele bladzijden 
vorderen. Ik acht die volledige mededeeling niet noodzakelijk, en zal mij 
daarom bepalen bij de vermelding der einduitkomsten, voor de waarde der 
schroefomgangen bij verschillende vergrootingen en verschillende afstanden 
