— 
EERSTE ONDERZOEKINGEN MET DEN MIKROMETER VAN AIRY. 55 
den invloed, dien de optische gebreken des mikrometers van Airy moeten 
uitoefenen op de metingen met dat werktuig volbragt; maar ik geloof niet 
dat men langs dien weg tot eene uitkomst van toereikende naauwkeurigheid 
zoude kunnen geraken, omdat men zulk een theoretisch onderzoek op grond- 
slagen zoude moeten vestigen, die in de praktijk nimmer volkomen verwe- 
zenlijkt kunnen worden. De eenige weg om met den mikrometer van Arrr 
metingen te volbrengen, zoo naauwkeurig als de aard van dit werktuig het 
gedoogt, bestaat, naar mijn gevoelen, in de praktische bepaling van de som 
zijner fouten. Die bepaling kan alleenlijk geschieden door zeer naauw- 
keurig bekende schijnbare afstanden van allerlei grootte met den mikrome- 
ter te meten, en langs dien weg in omgangen van zijne schroef uit te druk- 
ken. Zoo weet men, indien een onbekende afstand met den mikrometer is 
gemeten en in omgangen van diens schroef uitgedrukt, hoeveel secunden van 
een’ grooten cirkel des hemels door dien afstand wordt ingenomen, onaf han- 
kelijk van alle fouten, aan welke het werktuig onderhevig zoude kunnen we- 
zen. Uit de genoemde bepaling kan worden afgeleid, welke waarde in secun- 
den voor éénen omgang der schroef, bij gemeten afstanden van verschillende 
grootte, moet worden aangenomen. Vindt men de waarde dier omgangen voor 
alle afstanden dezelfde, dan zullen de afstanden, die op het werktuig in om- 
g angen der schroef onmiddellijk worden afgelezen, inderdaad aan de ware 
afstanden, die men te meten had, evenredig zijn, en de fouten van het werk- 
tuig zullen als onmerkbaar beschouwd kunnen worden. Vindt men voor die 
omgangen der schroef, waarden die met de gemetene afstanden veranderen, 
dan zullen de fouten van het werktuig niet onmerkbaar zijn, maar met naauw- 
keurigheid in rekening worden gebragt, indien men elken gemeten afstand 
met de bij hem behoorende waarde van den omgang der schroef in secun- 
den herleidt; Bij dit onderzoek des mikrometers, zonder hetwelk dit werktuig 
geene naauwkeurige einduitkomsten kan beloven, ligt de groote moeijelijk- 
heid in het verkrijgen van schijnbare afstanden, wier bedrag, als met groote 
juistheid bekend, kan worden aangenomen. Die moeijelijkheid zoude voor mij 
niet bestaan, indien slechts de mikrometer van Arry met zijne grootste ver- 
grootingen vóór den draden-mikrometer kon worden aangebragt. Daar dit 
het geval niet is, en mij ook de gelegenheid ontbrak om de handelwijze van 
de sterrekundigen W. en 0. Struve te volgen, moest ik een’ grooten omweg 
maken om mijn doel te bereiken; maar ik mogt toch slagen op de volgende wijze. 
Het observatorium der Hoogeschool te Leiden bezit sedert eenigen tijd den 
