EERSTE ONDERZOEKINGEN MET DEN MIKROMETER VAN AIRY. 51 
alle waarde ontneemt, en ik acht hunne aanwijzing van te meer gewigt, 
daar zij inderdaad overal zijn verwaarloosd, waar de mikrometer van Arrv 
tot heden is gebruikt geworden. Arrr heeft reeds in het jaar 1840 ver- 
klaard, en die verklaring gestadig herhaald, dat de afstand der glashelften, 
bij zijnen mikrometer, naauwkeurig evenredig is aan den afstand der beelden 
die zij vertoonen, onverschillig in welk deel van het gezigtsveld zij worden 
waargenomen. Het gezag van Airv zoude, na deze verklaring, een nader 
onderzoek overbodig kunnen doen achten; maar als men zich dat onderzoek 
getroost, bevindt men dat de uitkomst van elke meting afhangt van het 
punt in het gezigtsveld, waar men de beelden van twee voorwerpen heeft 
zamengebragt, en dat bovendien, al doet men de beelden volkomen in het 
middelpunt van het gezigtsveld zamenvallen, de afstand der glashelften niet 
de juiste maat van den te meten afstand der voorwerpen is. Wil men zich 
van het eerstgenoemde ligtelijk overtuigen, zoo rigte men den kijker, met 
den mikrometer gewapend, op een paar digt bij elkander geplaatste sterren, 
en stelle de glashelften zoodanig, als of men den afstand dier sterren wilde 
meten. De beelden dier sterren zullen zich dan zoodanig vertoonen als dit 
in de onderstaande figuur wordt voorgesteld. 
a b 
a e 
a! ed IM 
De schijfjes a en b beteekenen de beelden der sterren, die door de eene 
glashelft, — a’ en b' de beelden van dezelfde sterren, die door de andere glas- 
helft worden gezien. Bij het meten van eenen niet zeer kleinen afstand 
brengt men de beelden b en a’ zeer digt bij elkander, en wel zoodanig, dat 
de lijn, door hunne middelpunten gaande, loodregt sta op de lijn, die de 
beelden a en b' vereenigt. Heeft men de beelden b en a’ den bovengemel- 
den onderlingen stand gegeven, terwijl zij juist het midden van het gezigts- 
veld innemen, dan zullen zij hunnen onderlingen stand zeer aanmerkelijk veran- 
deren, als zij, door eene kleine verplaatsing van den kijker, in de rigting der 
doorsnede buiten het midden van het veld worden gebragt, ofschoon men den 
onderlingen afstand der glashelften niet het allerminste wijzigt. Worden de 
‚ beelden naar de regterzijde van het veld overgebragt, dan vertoonen zij zich aldus: 
2 b 
r Ad \ ® e 
a! b 
7* 
