50 EERSTE ONDERZOEKINGEN MET DEN MIKROMETER VAN AIRY. 
glashelften, elke op zich zelve, en bovendien he bre moeten kun- 
nen worden verschoven. 
Bij den heliometer wordt elk der beide beelden van een voorwerp altijd 
door eene helft van het voorwerpglas gevormd, en daarom moeten beide beel- 
den zich ook, van nature, met hetzelfde licht vertoonen. Wordt het door 
de metingen gevorderd, dat de beelden van hetzelfde voorwerp een ongelijk 
licht verkrijgen, zoo moet men bij dat werktuig eene der helften van het 
voorwerpglas ten deele bedekken. Bij den mikrometer van Arrr zullen beide 
beelden met een gelijk licht bedeeld zijn, indien de lichtkegel, van het vierde 
glas der oogbuis komende, door de verdeelde lens zoodanig wordt onderschept, 
dat de scheiding harer helften juist door de as diens kegels loopt, en alzoo 
de eene helft des lichtkegels op de eene en de andere helft des lichtkegels 
op de andere glashelft komt te vallen, Dit zal plaats hebben indien de lijn, 
die de middelpunten van het voorwerpglas des kijkers en het vierde glas des 
mikrometers aan elkander verbindt, juist door de scheiding van het derde 
glas henen loopt, en valt die lijn bezijden de scheiding, dan zal de fout her- 
steld kunnen worden door eene kleine verandering in de rigting des mikro- 
meters, met betrekking tot de genoemde lijn of de as des kijkers. De mi- 
krometer is daarom zoodanig ingerigt, dat hij zich met betrekking tot de as 
des kijkers een weinig laat bewegen in eene vlakte, loodregt staande op de 
afscheiding der glashelften. Bij die beweging des mikrometers moet de as 
des lichtkegels zich over de verdeelde lens bewegen in eene rigting, loodregt 
op hare afscheiding, en zal de as dus ook ligtelijk juist in die afscheiding 
gebragt kunnen worden. Indien men, door de daartoe bestemde schroef, de 
as des mikrometers, met betrekking tot die des kijkers, een weinig verplaatst, 
kan men alzoo beiden beelden volkomen hetzelfde licht geven, en evenzeer het 
betrekkelijk licht van beide beelden naar willekeur wijzigen. Im dit opzigt 
heeft de mikrometer van Arrr iets bij den heliometer voor. Heeft men het 
licht van twee beelden te regelen, zoo wordt bij den mikrometer altijd het 
lieht dat men aan het eene beeld ontneemt, aan het andere gegeven, en in 
geen geval gaat, zooals bij den heliometer, eenig licht verloren. 
Ik kom nu tot het meest belangrijk onderzoek omtrent den mikrometer 
van Amy, namelijk tot dat, hetwelk zijne optische gebreken betreft, die op 
de naauwkeurigheid der met dat werktuig volbragte metingen een’ beslis- 
senden invloed uitoefenen. Ik heb die gebreken zoo aanzienlijk bevonden, 
dat hunne verwaarloozing aan de metingen, met den mikrometer volbragt, 
