48 EERSTE ONDERZOEKINGEN MET DEN MIKROMETER VAN AIRY. 
stand geheel vernietigen, door den mikrometer een weinig in of uit te 
schuiven, en stelt hem juist daardoor het scherpst in het brandpunt van het 
voorwerpglas des kijkers *, 
De mikrometer van Army, door den Heer Stmms voor het observatorium 
te Leiden vervaardigd, verraadt door zijne schoone uitvoering de buitenge- 
wone talenten van den beroemden kunstenaar, uit wiens handen hij geko- 
men is; maar de inrigting, die men aan dat averktuig heeft gegeven, zoude 
ik voor mij aanmerkelijk anders wenschen. Eene der glashelften is onbe- 
wegelijk vast in het midden der buis, en de andere wordt met hare 
plaat tusschen lijsten, die niet den vorm van zwaluwstaarten hebben, door 
eene schroef zoodanig bewogen, dat zij ter linker- en ter regterzijde van 
de vaste helft kan worden gebragt, en zich alzoo, gelijk het ook volstrekte- 
lijk wezen moest, bij elke meting het nulpunt laat elimineren. Naar ge- 
woonte worden de volle omgangen der schroef op eene schaal, en, op den 
verdeelden schroefkop, onmiddellijk honderdste en bij schatting duizendste 
deelen van elken omgang afgelezen. De wijzer van den schroefkop is naar 
den waarnemer gekeerd die aan den kijker zit; maar de schaal is boven 
op den mikrometer gebragt, zoodat de waarnemer telkens van zijnen zetel 
moet oprijzen om de schaal af te lezen, terwijl zij even goed den waarne- 
mer toegekeerd had kunnen worden. De mikrometerschroef, die de bewege- 
lijke glashelft verplaatst, rust nabij haren verdeelden kop met eenen kraag 
tegen de randen van eene opening, in een koperen stuk, tot de vaste uit- 
wendige deelen des mikrometers behoorende, en grijpt binnen den mikro- 
meter met hare draden in eene moer, aan de plaat, die de glashelft draagt, 
verbonden. Die plaat -wordt aan hare andere zijde „door eene spiraalveêr, 
in de rigting van den kop der schroef, naar de genoemde moer getrokken; 
zoodat de schroef steeds met haren kraag tegen de vaste deelen des werk- 
tuigs wordt aangedrukt, en ook hare schroefdraden steeds met eenige span- 
ning tegen die der genoemde moer blijven drukken. Het is klaar, dat 
bij deze gewone inrigting der Engelsche mikrometers de spanning, die de 
schroef en de plaat ondervinden, zeer aanmerkelijk met de standen der 
laatstgenoemde moet veranderen, en het is zonderling, dat men in Engeland 
den mikrometers nog steeds die verwerpelijke inrigting blijft geven, terwijl 
FrAUNHOFER reeds voor zoovele jaren een eenvoudig middel heeft aan- 
* Greenwich Observations van 1840, Introd. bl. 67 en in de latere jaargangen van dat werk: 
