EERSTE ONDERZOEKINGEN MET DEN MIKROMETER VAN AIRY. 41 
grooting verloor. Dit zoude van te meer belang zijn, daar de mikrometer 
van Airy vier glazen bevat, en alzoo, zoowel door inslurping als door te- 
rugkaatsing op de. oppervlakken dier glazen, veel licht moet verloren gaan. 
Men ziet, dat men bij den mikrometer van Arry geene grootere vergrooting 
moet aanwenden dan de scherpte van het zien volstrektelijk vordert. Bresser 
heeft ook bij zijne metingen met den heliometer, die aan dit bezwaar niet 
te lijden had, altijd eene zwakkere vergrooting aangewend dan een kijker 
uit het optisch Instituut te München, zoo groot als zijn heliometer, kan ver- 
dragen. Neemt men echter de vergrooting te klein, zoo kan men de kleine 
grootheden niet duidelijk genoeg meer onderscheiden, die bij mikrometische 
metingen niet mogen worde voorbijgezien, indien zij thans nog eenige 
waarde zullen bezitten. 
“Bij de beweging der helften van de verdeelde lens moeten hare middel- 
punten juist over elkander heengaan, zoodat zij tot één volkomen rond glas 
kunnen zamensmelten. Doen zij dit niet, dan zullen de twee beelden van 
hetzelfde lichtpunt, door beide glashelften gevormd, bij de beweging dier 
glashelften ook niet volkomen over elkander gaan, en dit zal eene fout, 
zoowel bij het meten van afstanden als van standhoeken, ten gevolge heb- 
ben. Bepaalt men echter den standhoek, b. v. bij eene dubbele ster, twee 
malen, door eerst het bewegelijke beeld aan de eene en naderhand aan de 
andere zijde van het vaste beeld te brengen, dan zal het midden tusschen 
beide bepalingen van den invloed der genoemde fout vrij zijn. Het verschil 
tusschen de aldus gevondene standhoeken, verbonden met den afstand der 
voorwerpen door welke zij bepaald zijn, geeft op eene eenvoudige wijze 
den kortsten afstand, waarop de beide beelden van hetzelfde voorwerp ge= 
bragt kunnen worden, en daaruit kan men den invloed der fout op elken 
gemeten afstand afleiden. Bij den mikrometer van Airy, door Srmms ver- 
vaardigd, bestaan geene correctieschroeven, zooals bij den heliometer, om 
de beelden van hetzelfde voorwerp bij hunnen kortsten afstand te doen za- 
menvallen; maar zij zijn ook onnoodig, omdat men de overblijvende fout 
op de bovengemelde wijze ligtelijk kan bepalen, en bij den mikrometer van 
Arrr zelfs, op eene eigenaardige wijze uit den weg kan ruimen, Arrr 
deed reeds in het jaar 1840 opmerken, dat bij zijnen mikrometer de 
kortste afstand der beelden van hetzelfde voorwerp niet alleen van de glas- 
helften, maar ook van den afstand des geheelen mikrometers tot het brand- 
punt van het voorwerpglas des- kijkers afhangt. Men kan dien kortsten af- 
