EERSTE ONDERZOEKINGEN MET DEN MIKROMETER VAN AIRY. 45 
zij de punten e‚ f‚g en h zeer sterk gekleurd vertoonen en daarom geene 
scherpe meting van middellijnen of afstanden gedoogen. 
Army heeft onder de hoofdgebreken van zijnen mikrometer het lichtverlies 
genoemd, dat de beelden door de scheiding van de verdeelde lens moeten 
ondergaan. Ik heb door meting en berekening het juiste bedrag van dat licht- 
verlies trachten te bepalen, en ik vond het grooter dan men bij eene opper- 
vlakkige beschouwing zoude vermoeden, Het voorwerpglas zelf is de grond- 
vlakte van den lichtkegel, die door de breking der lichtstralen in het voor- 
werpglas wordt gevormd, Bij den heliometer wordt het voorwerpglas zelf in 
twee helften gescheiden, en die scheiding zoude al zeer ruw moeten bearbeid 
wezen, om een belangrijk deel der oppervlakte van het voorwerpglas in te 
nemen en daardoor een merkbaar lichtverlies te weeg te brengen. Bij den 
mikrometer van Arrv is dit geheel anders; daar de verdeelde lens den licht- 
kegel op een zoo korten afstand van zijnen top onderschept, en de door- 
snede van den lichtkegel die op haar valt zoo klein is, dat de scheiding, hoe 
fijn zij wezen moge, een aanzienlijk deel van die doorsnede moet innemen. 
Bij den mikrometer van Arry moet, gelijk ik reeds heb doen opmerken, de 
afstand der vierde lens tot den top des lichtkegels aan haren brandpuntsaf- 
afstand gelijk zijn. Ik heb bij den mikrometer, voor het observatorium te 
Leiden vervaardigd, de brandpuntsafstanden der vier vierde lenzen eenigzins 
anders gevonden dan door den Heer Srmms was opgegeven. Noemt men de 
brandpuntsafstanden der verschillende vierde lenzen, die de vier verschillende 
vergrootingen des mikrometers geven, A, en de doorsneden des lichtkegels 
waar deze door het vierde glas wordt opgevangen en als een cylinder op 
de doorgesnedene lens invalt, bij den kijker uit München, die eene opening 
heeft van 6 Par. duimen of 0”,1624 en een brandpuntsafstand van 2”,5614, 
_B, zoo vond ik voor A en B de volgende waarden in millimeters. 
Vergrooting. EN B 
526 malen 8,3 0,526 
20 — 15,0 0,324 
TR 20,4 1,295 
109 — 27,2 1,725 
Bij den mikrometer van Arrv, die door den Heer Stmms voor het obser- 
vatorium te Leiden is vervaardigd, is de scheiding der helften van de derde 
lens zoo smal en zuiver, dat zij voor het ongewapend oog in onmiddellijke 
