44 EERSTE ONDERZOEKINGEN MET DEN MIKROMETER VAN AIRY. 
van kleurschifting bemerken, Het is evenwel zeer te betreuren, dat Arrr aan 
deze eischen des mikrometers zooveel moest ten offer brengen. Al ware 
echter de mikrometer als oogbuis volmaakt, zouden de beelden van hetzelfde 
voorwerp, als zij gescheiden zijn, zich toch niet in hunne geheele uitgestrekt- 
heid volkomen zuiver kunnen vertoonen, omdat ieder beeld gevormd wordt 
door de helft van het voorwerpglas des kijkers. Zijn b. v. de beelden der 
planeet Jupiter in de rigting van de aequatoriale middellijn van elkander ge- 
scheiden, zooals de onderstaande langronden 
a 
hera APE p 
b 
dit voorstellen, dan ziet men de punten van de randen e‚ f‚ g en h, die bij 
het meten van de aequatoriale middellijn met elkander in aanraking moeten 
worden gebragt, zuiver en ongekleurd, De afscheiding der helften van het 
voorwerpglas, door iedere van welke een der beelden wordt. gevormd, loopt 
evenwijdig aan de lijn, gaande door de punten e‚ f, g en h‚ Aan die pun- 
ten worden alzoo, in de rigting der genoemde lijn, de onzuiverheden door 
tegenover elkander geplaatste deelen van het glas vereffend, Met de punten 
a, b, cen d is dit het geval niet. Daar openbaart zich, in eene rigting lood- 
regt op de lijn ef gh, de invloed van niet vereffende kleurschifting en sphe- 
rische aberratie, en tevens die van interferentie, door de scheiding der glas- 
helften veroorzaakt. Naar boven en naar beneden ziet men eene flaauwe 
lichtstreep, die zoo breed is als de geheele planeet en die in voorkomen bij 
den staart van eene komeet kan worden vergeleken. De punten a, b,c en d 
van den rand zijn niet scherp begrensd en daarbij zijn a en d violet en b en c 
ligt groen gekleurd. Dit gebrek heeft zelfs de heliometer met den mikro- 
meter van Arrr gemeen, en is een wezenlijk bezwaar bij het meten van 
standhoeken. De mikrometers, die dubbele beelden geven door IJslandsch 
kristal, zijn van dit gebrek vrij, omdat bij die werktuigen elk beeld door het 
volle ronde voorwerpglas des kijkers wordt gevormd; maar alle thans be- 
staande mikrometers van dien aard lijden aan een veel grooter gebrek, daar 
