EERSTE ONDERZOEKINGEN MET DEN MIKROMETER VAN AIRY, 45 
heid van een beeld reeds zeer hinderlijk, als het omtrent in het midden tus- 
schen het middelpunt en den rand van het gezigtsveld wordt gebragt, en aan 
den rand zelven is die onzuiverheid natuurlijkerwijze nog veel grooter. Die 
verhouding wordt ongunstiger, naarmate de vergrootingen kleiner zijn — Bij 
‚de derde vergrooting is een beeld in het midden tusschen het middelpunt en 
den rand van het gezigtsveld reeds zeer onzuiver, en aan den rand herkent 
men zijne gedaante niet meer, Bij de vierde vergrooting worden de beelden 
digt aan de randen van het gezigtsveld. zelfs geheel en al onzigtbaar, als zij 
niet zeer helder zijn, en om die reden is het ook niet mogelijk, bij de derde 
en vierde vergrooting het gezigtsveld met eenige juistheid te bepalen, zonder 
het diaphragma van hetwelk het gezigtsveld afhangt uit te meten. De genoemde 
kijker uit München heeft ook eene aardsche oogbuis, met welke hij om- 
trent dezelfde vergrooting verkrijgt als de derde vergrooting des mikrometers, 
namelijk eene van 145 malen. Deze oogbuis heeft een gezigtsveld van 1450” 
en men bespeurt nog naauwelijks eenige onzuiverheid der beelden, als zij zeer 
digt bij de randen van dat gezigtsveld gebragt worden, Met omtrent dezelfde 
vergrooting heeft de mikrometer een gezigtsveld van slechts 7'50" en daarvan 
is nog slechts een klein gedeelte bruikbaar. Werd dat gezigtsveld tot op 5’ 
ingekort, zoo zouden de beelden aan zijne randen nog minder zuiver zijn dan 
bij de oogbuis uit München, en hieruit blijkt, dat de mikrometer van Army, als 
aardsche oogbuis, bij eene uit München niet eens kan worden vergeleken, 
Eene aardsche oogbuis uit München of elke andere van den tegenwoordigen 
tijd, die alleen voor het zien bestemd is, zoude echter volstrekt ongeschikt 
wezen om als mikrometer te worden aangewend. Indien men het derde glas 
van zulk eene oogbuis doorsneed, en de helften van elkander scheidde om 
een dubbel beeld te verkrijgen, zoude het licht in ieder van die beelden zoo 
onregelmatig zijn verdeeld, dat zij zich veelal slechts ten deele zouden ver- 
toonen, en bij elk beeld zoude men eene sterke kleurschifting in de rigting 
der scheiding verkrijgen, die met den afstand der beelden toenam. Deze twee 
onlijdelijke hoofdgebreken, die de tegenwoordige meest volkomene aardsche 
oogbuizen, als mikrometers, onbruikbaar maken, zijn door Arrr zeer gelukkig 
overwonnen. _ Nademaal bij zijnen mikrometer de verdeelde derde Iens in het 
brandpunt van de vierde is geplaatst, wordt elk beeld, b. v. van eene pla- 
neet, met een eenparig licht overtogen, en wegens de onderlinge en de 
brandpuntsafstanden der lenzen, kan men bij de beelden, zoo zij niette ver 
van elkander verwijderd zijn, in de rigting der scheiding inderdaad geen spoor 
6 % 
