42 EERSTE ONDERZOEKINGEN MET DEN MIKROMETER VAN AIRY. 
neming van voor het bloote oog zigtbare veranderlijke sterren bezig hield, of - 
wanneer hij, zonder aan zijne stelselmatige waarnemingen te kort te doen, nu 
en dan den kijker voor eene wijl kon verlaten. De ongeschiktheid van den 
mikrometer van Arrr, dien ik van den Heer Summs ontving, om vóór den 
draden-mikrometer te worden aangebragt, maakt zijn onderzoek onvergelijkelijk 
zwaarder dan het had behoeven te wezen; maar in weerwil van alle bezwa- 
ren, verkreeg ik eenige stellige uitkomsten, wier spoedige vermelding mij 
niet onbelangrijk voorkwam, daar de mikrometer van Airr hier en daar is 
ingevoerd en uitkomsten heeft opgeleverd, die, naar mijne onderzoeking, het 
vertrouwen niet verdienen dat haar wordt toegekend, maar zich, door het 
ontbrekende aan te vullen, dat vertrouwen nog waardig kunnen maken. Ik 
erken het gaarne, dat mijn onderzoek niet als voltooid beschouwd kan worden; 
maar men zal het mij ook moeten toestemmen, dat zulk een onderzoek nooit 
geheel kan zijn ten einde geloopen, en te minder wil ik zijne mededeeling 
uitstellen, daar de buitengewone akademische pligten, die ik thans te vervullen 
heb, mij dwingen om elk tijdroovend onderzoek voor een’ geruimen tijd te staken. 
De mikrometer van Arrr is, gelijk ik reeds heb doen opmerken, niet anders 
dan eene aardsche of regtziende oogbuis, uit vier glazen zamengesteld, en naar 
eene bijzondere theorie vervaardigd. Als aardsche oogbuis betoont hij zich 
gruwelijk slecht, in vergelijking van die, welke te München en elders aan de 
kijkers worden toegevoegd. Wordt de mikrometer aan den kijker uit het op= 
tisch Instituut te München bevestigd, die eene opening heeft van 6 Par, dui- 
men en wiens brandpuntsafstand ik door uitmeting op 2”,5614 of 7 vt. 10 dm, 
1,5 lijn. Par. heb bepaald, dan geeft hij, met zijne vier verschillende vierde 
lenzen de volgende vergrootingen en gezigtsvelden: 
Vergrooting. Gezigtsveld, 
1°. _526 malen 515” 
2, 220 — 5 50 
5. 145 — 7 50 
4e. 109 — 10 10 
Laat men de middelpunten van de helften der doorgesnedene derde lens 
zamenvallen, zoo vertoont de mikrometer bij elke dezer vergrootingen, juist in 
het midden van het gezigtsveld, een scherp en zuiver beeld ; maar die scherpte 
en zuiverheid verdwijnen zeer spoedig, als men het beeld een ander punt van 
het veld laat innemen. Bij de eerste of grootste vergrooting is de onzuiver- 
