bedied 
EN DE RATIONEELE BEHANDELING DEZER ZIEKTE. 155 
Nader nog wordt dit omschreven in het tweede stuk van den Schrijver “, 
waar hij zegt, dat, indien men zachtjes de huid prikkelt in deze dieren op 
eene der aangewezen plaatsen, er een ligte- spasmus van slechts korten duur 
volgde van de oogleden, de gelaatsspieren en den hals, doch alleen aan 
de eene zijde. Het dier schreeuwt zelfs minder dan indien men andere 
deelen prikkelt; het is dus niet de pijn, maar de werking op de reflexzenu- 
wen. Zoo ook brengt een prikkel op den stam dezer zenuwen (tweeden en derden 
tak van den trigeminus) geene convulsien te weeg, maar wel zoolang deze 
zenuwen nog met de huid verbonden zijn, en men deze prikkelt; en dit is 
juist, wat in het algemeen geldt van de reflexzenuwen. Immers is het be- 
kend, dat reflexverschijnselen door een prikkel op de huid of slijmvliezen 
worden opgewekt, maar geenszins, indien men de stammen der zenuwen zelve 
prikkelt; iets wat eigene proeven mij bevestigd hebben. 
Indien echter de irritatie op den wang of hals sterk is, wordt het hoofd door 
de convulsien sterk naar de eene zijde getrokken van bijna alle spieren van die 
zijde (wel waarschijnlijk het sterkst door den sterno-cleidomastoideus); de mond 
opent zich door de werking der nedertrekkers van de onderkaak (n. mandibularis 
en hypoglossus); dikwijls heeft er een sterke raauwe schreeuw plaats door de 
spieren van uitademing en de convulsive trilliegen der chordae vocales (beter 
van de spieren in de larynx, die dezen spannen), en spoedig valt het dier dan 
eens op de geprikkelde dan eens op de andere zijde. De convulsive trekkin- 
gen vertonen zich nu over het geheele ligchaam, behalve aan het gepara- 
Iyseerde been. Het hoofd beweegt zich alternatief van de eene naar de 
andere zijde (dus blijven de contractien niet bepaald.tot de eene zijde, maar 
zijn in de medulla oblongata ook op de overzijde overgesprongen, zooals zich 
ook uit onze anatomisch-physiologische verklaring van het verlengde merg 
verwachten liet); de spieren van het gelaat en de oogen trekken zich achter- 
volgens te zamen (facialis); de niet verlamde deelen geraken in hevige con- 
vusive bewegingen; de ademhaling wordt onregelmatig en convulsief; de fae- 
caalstoffen worden uitgeworpen, en dikwijls heeft ook afloop van urine plaats 
(dus contractien worden opgewekt van de buikspieren, of tetanus van al 
de adembalingswerktuigen, als in sterkere aanvallen van epilepsie); somwijlen 
zelfs erectio penis en ejaculatio spermatis. Het acces duurt niet lang, maar 
herhaalt zich dikwijls -f. 
* Comptes rendus, Oct. 1856. 
+ Comptes rendus, Oct, 1, c. 
