40 EERSTE ONDERZOEKINGEN MET DEN MIKROMETER VAN AIRY. 
indien het blijkt, dat de waarde der schroefomgangen zich met den afstand 
verandert. Gebruikt men dan echter, na een hemellicht te hebben uitgeme= 
ten, de waarde der schroefomgangen, die met de gemêtene grootheid over- 
eenkomt, zoo vindt men die grootheid, in secunden uitgedrukt, bevrijd van 
alle natuurlijke fouten des mikrometers van Airy, omdat de distortie en alle 
andere mogelijke optische gebreken des mikrometers van Air, bij dezelfde 
afstanden, op de beelden der draden denzelfden invloed als op die der he- 
mellichten moeten uitoefenen. De draden-mikrometer zoude bij dit onder- 
zoek alleen door de periodieke ongelijkheden zijner schroef. kleine fouten 
kunnen doen insluipen. Die fouten zijn echter bij schroeven, uit het optisch 
Instituut te München herkomstig, uiterst gering, en kunnen altijd, naar het 
bekend voorschrift van Bresser *, zonder eenige zwarigheid volkomen scha- 
deloos worden gemaakt. 
Bij gebrek aan een’ goeden draden-mikrometer, zoude men den mikrometer 
van Air strengelijk kunnen onderzoeken, op dezelfde wijze als de sterre- 
kundigen W, en 0, Srruve de standvastige fouten hunner metingen om- 
trent dubbele sterren trachtten te bepalen. Op een’ vrij grooten afstand van 
den kijker plaatse men zoogenaamde kunstmatige dubbele sterren, bestaande 
in witte, zuiver ronde schijfjes op een’ zwarten grond, zoodanig dat de lijn, 
door deze schijfjes loopende,‘ loodregt sta op de lijn, die hun midden met 
het middelpunt van het voorwerpglas des kijkers verbindt. Men mete den 
onderlingen afstand der schijfjes en hunnen afstand tot het voorwerpglas des 
kijkers, met denzelfden maatstaf, zoo naauwkeurig mogelijk uit, en berekene 
daaruit den hoek, onder welken de middelpunten dier schijfjes zich, uit het 
voorwerpglas des kijkers gezien, moeten vertoonen. Die hoek, ook met de schroef 
des mikrometers gemeten, doet de waarde van hare omgangen kennen, welke 
men ook langs dien weg, vrij van alle mogelijke distortie of irradiatie ver- 
krijgen moet, Herhaalt men dat onderzoek bij schijfjes van, verschillende 
onderlinge afstanden, dan verkrijgt men de waarde der schroefomgangen voor 
allerlei onderlinge afstanden der glashelften, en stelt zieh weder in staat, om 
elke meting met den mikrometer van den invloed zijner optische gebreken te 
bevrijden. Zelden zal men inde gelegenheid zijn, om den afstand der schijf- 
jes tot het voorwerpglas des kijkers regtstreeks uit te meten, en dan zal 
men eene driehoeksmeting ter hulpe moeten roepen, om dien afstand verder 
* Astr. Untersuchungen, Vol. I, pag. 85. 
