EERSTE ONDERZOEKINGEN MET DEN MIKROMETER VAN AIRY. 59 
Er wordt geene diepe studie toe gevorderd, om zich te overtuigen, dat een 
mikrometer als die van Air, hoe voortreffelijk hij in vergelijking van an- 
dere soortgelijke werktuigen wezen moge, toch geenszins boven alle onvol- 
komenheden verheven is. Airy heeft het reeds zeer ver gebragt, indien hij 
den beelden, in de rigting waarin gemeten moet worden, alle merkbare kleur- 
schifting en onzuiverheid wegens de spherische aberratie der lenzen ontnam, 
en dit was ook boven alles noodig, zoude zijn mikrometer ooit naauwkeurige 
uitkomsten kunnen opleveren. Amy heeft echter, gelijk hij zelf erkende, 
zich eene misvorming (distortion) der beelden moeten getroosten om de 
zuiverheid hunner randen te kunnen bevorderen, en het is daarom vreemd, 
dat hij gestadig het gezegde herhaalde: »the apparent distance of the images 
»being (sensibly) proportional to the movement of the half-lens, in whatever 
»part of the visible field of view they may be” Mij is hêt voor eene 
doelmatige aanwending des mikrometers van Airy volstrekt noodzakelijk 
voorgekomen, den invloed dier distortie met de hoogst mogelijke scherpte 
te bepalen, en daartoe moet de waarde der schroefomgangen niet slechts 
voor een’ enkelen onderlingen afstand der glashelften, maar voor allerlei af- 
standen, van de kleinste af tot de grootst mogelijke toe, met eene mikrome- 
trische naauwkeurigheid worden bepaald. Ik ben er zeker van, dat men, 
zelfs na jaren arbeids, zijn doel niet zoude bereiken, indien men dat onder- 
zoek door doorgangen van sterren wilde volbrengen. 
Een goede draden-mikrometer is zekerlijk het volkomenste hulpmiddel, om 
de fouten des mikrometers van Airy volledig en met de hoogste scherpte 
te bepalen. Wordt de mikrometer van Army als eene oogbuis voor den 
draden-mikrometer aangeschroefd, dan moet hij de beelden van diens draden 
veel rustiger, scherper en zuiverder vertoonen dan dit ooit met een hemel- 
licht het geval kan wezen, en de afstand dier draden laat zich met den 
mikrometer van Arrv, in diens schroefomgangen uitgedrukt, naauwkeuriger 
uitmeten dan zich ooit een afstand aan den hemel meten laat. De afstand 
der draden, in secunden, is door den draden-mikrometer naauwkeurig bekend, 
en daardoor leert men ook de waarde der schroefomgangen van den mikro- 
meter van Airy, voor een’ bepaalden gemeten afstand, naauwkeurig in se- 
eunden kennen. Men kan dien afstand naar willekeur veranderen en zal 
voor alle afstanden dezelfde waarde der schroefomgangen vinden, indien geene 
merkbare distortie bestaat en werkelijk de afstanden der glashelften aan de geme- 
ten hoeken evenredig zijn. Het bestaan eener merkbare distortie zal zich verraden, 
