126 OVER DE NAASTE OORZAAK VAN EPILEPSIE 
In eenige gevallen, hoedanige ik meerdere heb waargenomen, heeft geen 
verlies van bewustzijn plaats; maar ontstaan plotseling eenige trekkingen 
in het gelaat en schokken langs den rug, met meer of minder veranderde 
ademhaling, die zelfs tot schokken inde extremiteiten kunnen overgaan, en 
waarbij zich slechts nu en dan volkomen aanvallen van epilepsie met verlies 
van bewustzijn vertoonen. . per dj vendo je: sena 
In andere gevallen heeft in ligte accessen alleen verlies van bewustzijn 
plaats, zonder eenige kramptrekkende beweging. In een mij voorkomend ge- 
val bleef telkens eene dame wandelen of hare bezigheid verrigten ,_ zelfs 
eten en drinken; zoodat men niets aan haar konde bemerken. Maar zij ant- 
woordde dan niet op de haar gedane vragen, en ontwaakte na eenige oogen- 
blikken als uit eenen droom, zonder dat zij wist wat in dien tusschentijd 
met haar was voorgevallen. Slechts nu en dan vertóonden zich meer volle- 
dige epileptische toevallen. Hetzelfde verlies van bewustzijn zonder convul- 
sieve bewegingen, hoezeer met behoud van stand, heb ik wrench; ook met 
epilepsie afwisselend, waargenomen. 
Het verlies van bewustzijn is dus geene oorzaak van epilepsie; maar waar- 
schijnlijk, zooals wij later zullen aantoonen, een gevolg van de veranderde 
circulatie in de hersenen, die bij het begin van den aanval door spasmodi- 
sche werking op de vaatzenuwen der hersenen ontstaat. 
Somwijlen begint het epileptische acces met eenen schreeuw, waarbij de 
lijder plotselings ter neder stort, en zoo komen meerdere variëteiten voor, 
waarvan de bijzondere beschrijving ons te verre zoude voeren. 
Genoeg, dat wij als slotsom van deze korte optelling der verschijnselen 
mogen. opmaken, dat de convulsive trekkingen. bij epilepsie bij voorkeur en 
in de eerste plaats die spieren aandoen, waarvan de zenuwen in de medulla 
oblongata wortelen, als de facialis, accessorius, hypoglossus, en de portio 
minor trigemini, waarvan de aandoening zich in de kaauwbewegingen, of 
ook wel in den stijf gesloten mond zoo duidelijk vertoont. Binnen de-spheer 
acces deze drukking en werking nog niet plaats hebben, en de veneuse congestie tegen-het einde 
van het acces juist het sterkste is, wanneer de hevigste verschijnselen weder beginnen te verdwij- 
nen. De veneuse congestie bevordert echter stellig de hevigheid van het acces, en tegen het einde 
herstelt zich door het uitputten der spasmodieke werkzaamheid van de. medulla ablongata en van 
de nervi facialis, hypoglossus en accessorius weder de aderlijke. bloedsomloop; deze is „echter niet 
oorzaak van het acces. Wij zien intusschen ook hieruit, hoezeer deze werkingen dier spieren wijzen 
op een geprikkelden toestand der medulla oblongata, 
