5Â EERSTE ONDERZOEKINGEN MET DEN MIKROMETER VAN AIRY. 
maar werken nadeelig op de bepaling van standhoekeri, zooals Bessen dit 
ook met betrekking tot den heliometer heeft doen opmerken. 
Een mikrometer, als die van Arrr, zal wel altijd aan het bezwaar onder- 
worpen blijven, dat hij alleen het uitmeten van zeer kleine grootheden ge- 
doogt; maar ook in de veronderstelling, dat het werktuig die kleine grootheden 
met de noodige zuiverheid vertoont, meende ik reeds aanvankelijk daarin nog 
een ander en zeer groot bezwaar te zien, over hetwelk Arry, naar het mij 
voorkwam, te ligtvaardig was heengestapt. Toen Arry namelijk de misvor- 
ming der beelden, door de spherische aberratie veroorzaakt, wilde opheffen, 
verviel hij in eene ondragelijke onzuiverheid der randen. Arrr droeg daarom 
zorg, dat vooral die onzuiverheid werd uit den weg geruimd, en ik geloof 
dat anders zijn mikrometer ook onbruikbaar zoude zijn gebleven, al ware de 
kleurschifting geheel vernietigd. Zijn de randen der beelden onzuiver, dan 
weet men bij het meten zelf niet regt wat men doet, en is die onzuiverheid 
zoo groot, dat zij zich reeds ligtelijk op het oog verraadt, dan zal men ook 
alleen door een bijzonder toeval dragelijke uitkomsten kunnen verkrijgen. 
Ís er eene misvorming der beelden overgebleven, dan is deze ten minste 
voor bepaling vatbaar; maar Arry nam stilzwijgend aan, dat die misvorming 
genoegzaam was opgeheven, ofschoon het tegendeel daarvan uit zijne eigene 
woorden scheen te blijken. Van den beginne heb ik gevreesd, dat de mi- 
krometer van Arrr, al mogt hij beelden van volkomene scherpte vertoonen, 
wegens de misvorming dier beelden, tot aanmerkelijke fouten zoude kunnen 
leiden, tenzij men hem aan een onderzoek onderwierp, van hetwelk Arm 
met geen woord gewaagde. Ik hechtte evenwel aan den mikrometer van 
Arrr een bijzonder gewigt, omdat hij dat onderzoek veel beter toeliet dan 
andere mikrometers, die het misschien nog veel meer behoefden; terwijl 
bovendien zijne geschiktheid voor dat onderzoek leiden kon tot eene zeer 
naauwkeurige bepaling van de angulaire waarde der omgangen van de schroef, 
met welke de glashelften worden verplaatst. Die waarde toch was bij eenen 
mikrometer, die het meten van geene grootere hoeken dan van omtrent 90 
secunden gedoogde, naar mijne overtuiging, op de door Arrv aanbevolene 
wijze, namelijk door doorgangen van sterren, bij geene mogelijkheid met de 
noodige scherpte te bepalen. De mikrometer van Arrr was voor dat onont- 
beerlijk onderzoek zoo bijzonder geschikt wegens eene zijner eigenschappen, 
die men geheel scheen te hebben voorbijgezien. Dat werktuig is namelijk, 
even als alle andere aardsche oogbuizen, een zamengesteld mikroskoop, zoo- 
