52 EERSTE ONDERZOEKINGEN MET DEN MIKROMETER VAN AIRY. 
Het is uit deze inrigting des mikrometers ligtelijk af te leiden, dat de stra- 
len, die evenwijdig aan elkander op het eerste glas invallen, ook evenwijdig 
aan elkander het derde glas verlaten en zich alzoo juist in het brandpunt van 
het vierde glas verzamelen. Het beeld, door het voorwerpglas gevormd, is alzoo, 
wanneer het door den mikrometer het scherpst wordt gezien, juist zoo ver van 
het vierde glas verwijderd als zijn brandpuntsafstand bedraagt. 
Arrr heeft het vraagstuk, dat hij zich zelven had voorgesteld, alleen bij 
benadering opgelost, en de ervaring alleen kan beslissen, of die oplossing voor 
het werkdadig gebruik des mikrometers toereikende was. Naar de verzekering 
van Army, had hij de kleurschifting der beelden in de rigting der afscheiding. 
volkomen opgeheven, en het is ook mij proefondervindelijk gebleken, dat dit 
binnen zekere grenzen eene volkomene waarheid is. Behalve de kleurschifting 
had de oogbuis echter van nature nog een ander gebrek, dat volstrekt niet mogt 
worden voorbijgezien, namelijk de spherische aberratie der lenzen waaruit zij is 
zamengesteld. De opheffing dier spherische aberratie kon bij glazen, wier onder- 
linge en brandpuntsafstanden bepaald waren, alleenlijk gezocht worden in de 
kromtestralen harer beide oppervlakken, en Army nam daartoe zijn onderzoek 
te baat, vermeld in zijne verhandeling »On the spherical aberration of the Eye- 
»pieces of Telescopes’”’ die in de Cambridge Transactions Vol. III is opgeno- 
men. De spherische aberratie der lenzen openbaart zich in twee gebreken der 
oogbuis, namelijk in de onzuiverheid en in de misvorming der beelden die zij 
vertoont, en Airy meende aanvankelijk, dat, bij het aanwenden van zijnen mi- 
krometer met groote vergrootingen, vooral het laatstgenoemd gebrek moest wor= 
den opgeheven. Toen hij zich echter beijverd had om de misvorming der beel- 
den zooveel mogelijk te vernietigen, vertoonden zij zich zoo onzuiver, dat 
hij van besluit moest veranderen, en daar het niet mogelijk was, beide ge- 
breken gelijktijdig op te heffen, heeft hij daarom de zuiverheid der beelden 
veel meer dan hunnen juisten vorm bevorderd. Hij gaf, naar aanleiding 
daarvan, aan de glazen zijns. mikrometers de volgende gedaanten : 
De vierde lens equiconvez, 
De derde, of holle verdeelde, lens equiconcaaf. 
De tweede lens plano-convex, met de platte zijde naar de verdeelde 
lens gekeerd, 
De eerste lens equiconver. 
Een nieuwe mikrometer naar de laatstgenoemde inrigting werd in het jaar 
