EERSTE ONDERZOEKINGEN MET DEN MIKROMETER VAN AIRY. 25 
elkander konden worden geschoven. Prarson verklaarde dat deze mikro- 
meter boven den heliometer de voorkeur verdiende en metingen gedoogde 
over afstanden, zoo groot als de middellijn van het gezigtsveld der groote 
kijkers; maar is hem die verklaring ernst geweest, dan moet hem ook eene 
fout van eenige secunden geene stof tot ergernis gegeven hebben. 
Het is ligt te beseffen, dat de mikrometer van Joxers in zijne oorspronke- 
lijke inrigting, voor het volbrengen van fijne metingen aan den hemel niet 
geschikt kan wezen, wegens de kleurschifting, die onafscheidelijk aan bre- 
king verbonden is. Eene aardsche oogbuis naar de inrigting van Eurer, 
die ook door Fraunnorer werd gevolgd, vertoont, als zij met juistheid is 
vervaardigd, de beelden der voorwerpen over een vrij aanzienlijk gezigtsveld 
met. groote zuiverheid. Wordt het derde glas van zulk eene oogbuis door- 
gesneden, zoo blijft men één beeld zien, zoolang de middelpunten dier helf- 
ten zamenvallen en de doorsnede zal aan de zuiverheid van het beeld geene 
groote schade toebrengen. Verbeelden wij ons nu een lichtpunt, dat door 
den kijker wordt beschouwd en in het verlengde van zijne as is gelegen. 
De lichtkegel van dat punt, door het voorwerpglas gevormd, wordt door het 
vierde glas der oogbuis gewijzigd, en valt in dien gewijzigden toestand op 
de beide helften der doorgesneden derde lens. Wordt eene dier glashelften 
verplaatst, zoodat haar middelpunt niet meer met de as des kijkers zamen- 
valt, zoo zal de halve lichtkegel, dien zij onderschept, niet meer door dee- 
len van hare oppervlakte gaan, die als evenwijdig aan elkander beschouwd 
kunnen worden. Die halve lichtkegel ondergaat dan eene prismatieke bre- 
king, zonder welke geen dubbel beeld verkregen kan worden, maar die aan 
het beeld, door dien halven lichtkegel gevormd, eene kleurschifting moet 
mededeelen in de rigting der breking, en dus ook in die van de lijn over 
welke het glas is doorgesneden. Die kleurschifting heeft plaats in de rig- 
ting, waarin de voorwerpen, bij het meten van afstanden of middellijnen, 
met betrekking tot elkander gebragt moeten worden. Het zamenvallen of 
het aanraken der beelden laat zich wegens die onzuiverheid niet met scherpte 
beoordeelen, en het werktuig kan geene metingen opleveren van zoo hooge 
naauwkeurigheid als de tegenwoordige toestand der sterrekunde die begeert. 
Sedert het jaar 4840 heeft de beroemde sterrekundige Arrr zich op de 
volmaking van den mikrometer van Jones toegelegd, en na herhaalde pogin- 
gen mogt hij daarin zeer gelukkig slagen. Army vermeldt zijne bemoeijin- 
gen met dat werktuig het eerst in de Greenwich Observations van het jaar 
4 
NATUURK. VERH. DER KONINKL, AKADEMIE. DEEL VI. 
