ed 
EERSTE ONDERZOEKINGEN MET DEN MIKROMETER VAN AIRY. 25 
anders dan de mikrometer van CLAUSEN, dien men steeds al te zeer heeft 
voorbijgezien. 
Terwijl de mikrometers met dubbele beelden, in de prijscouranten van 
sommige. Engelsche kunstenaars opgenomen, geen vertrouwen verdienden, en 
geene geschikte kunstenaars zich hadden bekend gemaakt als vervaardigers 
van mikrometers van welke men iets goeds kon verwachten, was het voor 
de wetenschap niet zonder gewigt, dat de koninklijke sterrekundige van. Groot- 
Brittanje, de beroemde G. B, Army, zich met ernst toelegde op de uitvinding 
van eenen mikrometer met dubbele beelden, wiens vervaardiging geene on- 
overkomelijke zwarigheden opleverde en die niettemin aan zijn doel kon be- 
antwoorden. Na eene veeljarige studie is Army vrij gelukkig geslaagd, en 
heeft zijn mikrometer nog niet in die mate als hij het verdiende de aan- 
dacht der sterrekundigen tot zich getrokken, zonder twijfel zal hij eenmaal 
als een nuttig werktuig worden beschouwd, dat onder bepaalde voorwaarden 
der wetenschap belangrijke diensten kan bewijzen. De mikrometer van Army 
is. niet anders dan eene aardsche oogbuis uit vier glazen zamengesteld, bij 
welke het derde glas, van het oog af gerekend, is doorgesneden, maar wier 
glazen naar eene bijzondere, door Army ontworpene, theorie vervaardigd zijn. 
Dat werktuig was mij gedurende eenigen tijd een voorwerp van onderzoe 
kingen, wier bereids. verkregene « uitkomsten mij niet onwaardig toeschenen 
om openlijk-te worden bekend gemaakt en van welke ik in deze verhande- 
ling een verslag wenschte te geven. Ik oordeel het geenszins overbodig, 
vooraf de geschiedenis van dat werktuig kortelijk te vermelden. 
Ramspen schijnt het eerst op het denkbeeld te zijn gekomen, om de oog- 
buis eens kijkers voor eenen mikrometer met dubbele beelden in te rigten. 
Hij meende vele bezwaren te vinden in den heliometer, ook nadat Dorronp 
in het jaar 1755 de twee volledige voorwerpglazen, door Savarr en Bov- 
GvER aanbevolen, had verworpen en vervangen door een enkel voorwerpglas, 
dat in- twee helften was gescheiden, die zich, in eenen zin loodregt op de 
as des kijkers, langs hunne afscheiding lieten verschuiven, zoodat hunne 
middelpunten konden zamenvallen, maar ook binnen zekere grenzen op wil- 
lekeurige afstanden van elkander verwijderd konden worden. Ramspen gaf 
in het jaar 4779 * de beschrijving van zijn nievwen mikrometer, die hem 
boven den heliometer de voorkeur schoen te verftenen. Dat werktuig be- 
* Phil. Trans, Vol. 69. 
