14 EERSTE ONDERZOEKINGEN MET DEN MIKROMETER VAN AIRY. 
zich niet gevoelen als men den afstand van twee nabij elkander geplaatste 
sterren met den dradenmikrometer te meten heeft. Daarbij moet men eenen 
draad over het midden van eene ster leggen, die zich als eene schijf vertoont 
met eene middellijn die de schijnbare dikte van den draad overtreft. Heeft 
men den draad op de ster gebragt, zoo ziet men twee kleine deelen van de 
schijf, waaronder de ster zich vertoont, ter wederzijde van den draad. Ook 
die kleine deelen worden door diffractie misvormd; maar men heeft alleenlijk 
hunne gelijkheid te beoordeelen, hetgeen met groote scherpte geschieden kan. 
Brengt men eenen draad juist in aanraking met den rand van het beeld eener 
planeet, zoo ziet men het licht der planeet als langs den draad afvloeijen, en 
het schijnt dat de draad den rand der planeet reeds eenigermate bedekt. Men 
is daarom geneigd de draden verder uiteen te schroeven dan de middellijn 
der planeet dit vordert, en alzoo die middellijn te groot te meten, Inderdaad 
ziet men ook dat, in het algemeen, de middellijnen der planeten met den dra- 
denmikrometer merkbaar grooter worden gevonden dan met de mikrometers, 
die op het beginsel der dubbele beelden rusten. Ik heb met den draden- 
mikrometer vele duizenden metingen omtrent de vaste sterren volbragt; maar 
zoo dikwijls als ik in vroegere jaren beproeven wilde met dat werktuig de 
middellijn eener planeet uit te meten, stiet ik op de genoemde diffractiever- 
schijnselen, die mij de overtuiging van de juistheid mijner metingen onthiel- 
den en mij reeds voor vele jaren den dradenmikrometer voor het uitmeten 
der planeten ongeschikt deden achten. 
Velen hebben metingen omtrent de middellijnen van planeten met den dra- 
denmikrometer volbragt, maar van de diffractieverschijnselen, die mij daarbij 
zoo hinderlijk voorkomen, vindt men niet of naauwelijks gewag gemaakt. 
Alleen Lamont te München achtte reeds voor twintig jaren den dradenmi- 
krometer voor het uitmeten van de middellijnen van planeten ongeschikt, 
en daarom plaatste hij een plat glas in den kijker, op hetwelk teruggekaatste 
beelden van verlichte schalen, strepen of stippen, gelijk met de planeet wier 
lichtstralen het glas doorgingen, in het veld des kijkers konden worden waar- 
genomen *, Hij had alzoo alleen twee lichtbeelden bij elkander te vergelij- 
ken, die beide doorschijnend waren en van welke het een het ander niet kon 
belemmeren. De inrigting, door Lamoxr aan den mikrometer gegeven, schijnt 
nergens te zijn nagevolgd, en vermoedelijk is ook hare uitvoering aan zwarig= 
* Jahrbuch der Königlichen Sternwarte bei München, für 1840, bladz. 187. 
