40 OVER HET FIJNERE ZAMENSTEL EN DE 
Wat den nervus pterygoideus betreft, zoo schijnt de innige verbinding tus- 
schen deze zenuw en het ganglion otieum niet geheel constant te zijn, en 
is door meerdere onderzoekers ontkend *; door lateren echter wordt de on- 
derlinge verbinding aangenomen. Daar ehhh deze zenuw als zijtak van 
de portio minor trigemini uit eene centraalkern ontspringt, die aanmerkelijk 
hooger gelegen is dan de kern van de gehoorzenuw j, zoo zoude het bijna 
onmogelijk zijn, de verbinding tusschen beiden met eenige zekerheid anato- 
misch te vervolgen; maar hierdoor wordt het ook onwaarschijnlijk, dat de re- 
flex dezen weg volgt. Hetzelfde geldt van den glossopharyngeus: deze zenuw 
ontspringt veel lager dan de auditorius, hetgeen vooral in de langere me- 
dulla oblongata van den ezel zigtbaar is $; zoodat ook tusschen deze beide 
zenuwen eene centrale verbinding minder waarschijnlijk is, Er blijft dus 
over de verbinding van het ganglion oticum, door middel van den nervus petro- 
sus superfacialis minor, met de knievormige bogt van den facialis **, Mis- 
schien zoude deze ook door de chorda tympani kunnen volbragt worden, die 
ook met het ganglion oticeum dikwijls, zooals mij zelven gebleken is, eene 
naauwe verbinding aangaat. Hieruit blijkt dus, dat ook deze reflex van den 
auditorius op het ganglion oticum en op den tensor tympani hoogst waarschijn- 
lijk door den nervus facialis volbragt wordt langs de door ons aangegevene cen- 
trale verbinding, die hierdoor nog gewigtiger wordt. 
Het komt mij echter waarschijnlijk voor, dat men eene nog ruimere reflexin- 
werking van den auditorius op den facialis moet aannemen; namelijk op de bewe- 
gingen der ooren. Ofschoon ook bij dieren, vooral bij het paard, deze bewe- 
gingen der ooren willekeurig zijn, zoo zien wij toch terstond de oorschelp 
zich rigten naar de zijde van waar het geluid komt, en daar dit oogenblikkelijk 
geschiedt, schijnt mij deze werking niet altijd geheel willekeurig, maar meer 
reflex te zijn. Alles is in het ligchaam zoo volmaakt geschikt en met elkan- 
der in harmonie gebragt, dat men aan onwillekeurige reflexwerkingen inder- 
daad eene niet geringe ruimte moet toeschrijven. Zoo maken wij bij schrik 
* Murver en MecKer, Arch. 1832, pag. 712, 
+ SriLLinG, Pons Varolii, Tab, XXII, Fig. 3. 
$ Zie onze Fig. 10, Lett. 8, 9. De afstanden zijn hier naauwkeurig gemeten en aangegeven tus- 
schen deze verschillende zenuwen. 
** VaLENTIN, Hirn und Nervenlehre von SOEMMERING, pag. 406, Lit. X. Loneer, Anal. et, Phys. 
du Syst. nerveuz, Tom. IT, p. 143. Deze laatste schrijver beschouwt bepaald dezen draad als den be- 
weegwortel van het ganglion oticum, 
