72 OVER HET FIJNERE ZAMENSTEL EN DE 
noch eene incisuur op het hoofd, waren in staat dezen overgang meer tegen 
te houden. Zijn gang verkreeg iets wankelends, hij werd meer en meer onzin= 
delijk, en begon vooral veel moeite te toonen in het uitspreken van woorden, 
die hij meermalen niet dan met inspanning kon voor den dag brengen. Even- 
eens begon zijne slikking gebrekkig te worden, zoodat hij met moeite de 
spijzen tot zich nam, morste met het drinken, en liet het speeksel uit den 
mond loopen. Deze verschijnselen namen steeds toe, waarbij zich nu-en dan 
een eigenaardig gevoel van benaauwdheid vertoonde, wanneer hij niet kon 
verdragen dat hem iets aan den hals of borst drukte, en zich dikwijls, des 
nachts vooral, hals en borst ontblootte; enkele malen knelde hij zijnen hals 
sterk toe, zoodat hij blaauw werd. 
De moeijelijkheid van spraak en slikking nam merkbaar toe; hij hield de 
spijs dikwijls lang in den mond, verslikte zich dan, waarop dikwijls vrij 
zware aanvallen van hoest volgden. Zijne beenen en armen waren oedemateus 
geworden. Hij was echter nog enkele malen opgewekt, vol reisplannen. Ein= 
delijk werd hij meer en meer benaauwd en kortademig, de pols klein en snel, 
de slaap benaauwd; de borst begon meer te reutelen, en nadat hij nog 
met smaak had gegeten, bezweek hij des avonds onder meeijnlen van 
longenverlamming. __ n 
Bij de lijkopening bleek het, dat de schedel eene buitengemeene dikte 
bezat en vast aan de dura meninx was aangehecht, ten gevolge der vroe- 
gere chranische ontsteking met hoofdpijn. De hersenen” vertoonden zich 
kleiner dan ik verwacht had, zoodat zij het harde hersenvlies niet geheel 
vulden, en dit los en kronkelend de hersenmassa bedekte en door eene 
groote hoeveelheid geel. serum onder de dura mater werd aangevuld. (Atrophia 
cerebri.” Na het wegnemen van dit vlies vertoonde zich veel uitgezweet 
bloed als eene dunne laag onder de pia meninx, onder het os frontis en de 
ossa bregmatis uitgestort. Met het lostrekken der pia meninx volgden groote 
lamellen grijze stof van de geheele voor- en bovenoppervlakte der hemisphae- 
ren, het bekend gevolg der ontsteking van de pia mening en corticale sub- 
stantie, die de verschijnselen van idiopathische manie (hoogmoed enz.) had 
te weeg gebragt, met de latere paralytische gevolgen. De pia mater en 
arachnoïdea waren verdikt; de hoeveelheid serum in de hersenholten was 
gering, waarschijnlijk ten gevolge van de drukking op de hersenen door de 
in den schedel aanwezige rijkelijke hoeveelheid vocht, vele bloedstippen en 
gemarmerde kleur der medullaire stof. Het septum was zeer verweekt. 
