( 53 ) 



Maar genoeg tot voorbeelden, eene verder voortgezette optelling 

 zou noodeloos vervelend worden. 



Wil men nu door dergelijke benamingen van krachten niets anders 

 verftaan, dan den bekenden of onbekenden grond van fommige ver- 

 fchijnfelen, en dezelve dus flechts befchouwen als de uitdrukking van 

 eene daadzaak , dan mogen zij in zoo verre gelden ; en ik erken gaarne , 

 dat zij dan in vele gevallen nuttig of zelfs voor als nog onontbeerlijk 

 kunnen zijn. Zoo kan men, bij voorbeeld, door galvanifche kracht 

 verftaan den eigenaardigen maar onbekenden grond van zulke verfchijn- 

 felen in het dierlijk ligchaam , welke veel overeenkomst fchijnen te heb- 

 ben met die der Electriciteit. Zoo kan de uitdrukking vsn kracht 

 der haarbuisjes , waaraan fommigen de opflorping der vochten door de 

 fijnfte vaatjes van ons ligchaam hebben toegefchreven, flechts dienen , 

 om aan eene beftendige daadzaak der ondervinding, dat namelijk in zeer 

 dunne of fmalle buisjes de vloeiftoffen van zelven opklimmen, te her- 

 inneren , maar kan niet ftrekken , om de ware oorzaak des verfchijnfels 

 in het dierlijk ligchaam te verklaren. 



Evenwel zou ik achten, dat men, zclfs tot dit toegeftanc oogmerk, 

 nog altijd met het gebruik van dergelijke , ligt misleidende benamingen , 

 fpaarzaam behoore te zijn. 



Dan , vele nieuwe Natuurkundigen fchijnen dezen gezonden zin mecr 

 uit het oog te verliezen , en alle die benamingen van bijzondere krach- 

 ten, als zoo vele onderfcheidene en eigenaardige krachten te befchou- 

 wen, die op zich zelven beftaan, en waarvan men geene verdere ver- 

 klaring geven of zoeken moet. 



Ja dit misbruik , waarbij tevens de vrees ons bekruipen moet, dat 

 het getal dier benamingen op zulk eene wijze tot in het oneindige zal 

 vcrmeerderd worden , dit misbruik , zeg ik , neemt van dag tot dag 

 zoodanig de overhand , dat het dreigt tot eene heerfchende mode te 



G 3 zul- 



